Nu het dieptepunt achter de rug is, mag Bos blijven

De PvdA wordt onder vuur genomen in een zeer kritisch intern rapport. Maar partijleider Wouter Bos moet dóór om zelf de scherven te rapen.

Ondanks zware kritiek op een falende verkiezingscampagne, waarin ook partijleider Wouter Bos grote fouten maakte, is er geen leiderschapscrisis in de PvdA. De afrekening binnen de PvdA is voldoende gemaakt, toen onlangs het complete partijbestuur besloot af te treden.

De commissie-Vreeman, die de PvdA-nederlaag bij de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen onderzocht, stelt dat vast in het gisteren gepresenteerde rapport ’De scherven opgeveegd’. De onderzoekscommissie gaat ervan uit dat het ’dieptepunt achter de rug is’, met het aftreden in april van partijvoorzitter Michiel van Hulten en zijn partijbestuur. Daarmee beschermt Vreeman partijleider, vicepremier en minister van financiën Wouter Bos.

De PvdA-burgemeester van Tilburg zei gisteren dat hij er een hekel aan heeft wanneer tijdens een crisis in de PvdA ’opportunistisch’ wordt aangedrongen op vertrek van de politiek leider. Vreeman: „Alsof er geen gezamenlijke verantwoordelijkheid is”.

Wouter Bos nam in zijn reactie de volle verantwoordelijkheid op zich voor de fouten in de campagne. Tegelijk voelt hij zich gesteund door het rapport, waarnaar de afgelopen weken in Den Haag met enige spanning werd uitgekeken. Hij antwoordde volmondig ’ja’, op de vraag of hij nog steeds de leider kan zijn van een partij die volgens de commissie-Vreeman strakker moet vasthouden aan haar oude sociaal-democratische fundamenten: spreiding van kennis, macht en inkomen.

Bos vindt het rapport geen aanleiding om een scherpere linkse koers te varen in het nieuwe kabinet.

Vreeman en zijn medewerkers stellen op basis van gesprekken met de partijtop en leden vast dat de afgelopen verkiezingscampagne een complete flop was. Met drie kapiteins op het schip, Bos, voorzitter Van Hulten en campagnemanager Esser, kon er niet alert worden gereageerd op bijvoorbeeld CDA-aanvallen waarin kandidaat-premier Bos werd weggezet als een draaikont. Allerlei adviesclubs rond de campagneleiding werkten verstorend.

De kiezers beschouwden de PvdA bovendien als een onaantrekkelijke verliezer, toen in de aanloop van de Kamerverkiezingen de torenhoge peilingen van april 2006 (61 zetels) razendsnel wegsmolten. Uiteindelijk stokte Bos op de verkiezingsavond in november op 33 zetels.

Ook de inhoudelijke boodschap was te onduidelijk. De PvdA had onder leiding van Bos zoveel vernieuwd dat de rode draad voor de kiezers niet meer te zien was. Bos wil nu doorgaan met ’het onvoltooide proces van partijvernieuwing’.