Artsen zonder Grenzen vreest voor gezondheidszorg in Derde Wereld

Artsen zonder Grenzen keert zich met een handtekeningenactie tegen de rechtszaak die Novartis heeft aangespannen.

De hulporganisatie wil daarmee bereiken dat Novartis de aanklacht intrekt. Artsen zonder Grenzen (AzG) maakt zich vooral zorgen over de Indiase patentwet en wat er gebeurt als de farmaceut wint.

„Dan komt er jurisprudentie die het artikel ondermijnt”, vreest Ellen ’t Hoen, coördinator van de medicijnencampagne van Artsen zonder Grenzen. „Er moeten dan waarschijnlijk veel meer patenten goedgekeurd worden. Bovendien moeten bedrijven dan stoppen met het produceren van generieke medicijnen of royalty’s gaan betalen en dat drijft de prijzen op. Volgens AzG betekent dit dat mensen in arme landen niet of slechter aan goedkope geneesmiddelen kunnen komen.

John Giraldi, persvoorlichter van Novartis, spreekt dit tegen. „Ook generieke medicijnen zijn voor echt arme mensen niet betaalbaar. Novartis heeft vorig jaar voor 620 miljoen euro) aan gratis Glivec weggeven in India. Dat betekent dat 99 procent van de mensen in India die het medicijn gebruikt, het gratis krijgt. De rest kan het middel betalen of is verzekerd.”

Volgens ’t Hoen zijn de verschillen in prijzen wel belangrijk. „Clivec kost ruim 1600 euro per maand, het generiek medicijn maar 155 euro.” Veel hulporganisaties kopen hun medicijnen in India. Er is geen ander land dat zoveel goedkope medicijnen produceert.

’t Hoen geeft toe dat het niet om dit specifieke medicijn gaat, maar om wat er komen gaat als dit lukt. „Als Novartis wint bestaat de kans dat meer octrooien afgegeven moeten worden en voor miljoenen mensen de bron van goedkope medicijnen opdroogt.” Giraldi reageert geërgerd: „De grootste afnemer van merkloze Indiase medicijnen is nog altijd de Verenigde Staten”.

Een algemeen probleem is volgens hulporganisaties dat de regels op intellectueel eigendom internationaal steeds strenger worden. „En wat Novartis nu probeert is het behalen van een hoger niveau van bescherming dan is afgesproken. Als ze dat willen moeten ze terug naar de WTO en niet naar de rechter stappen in landen waar de wetgeving hen niet aanstaat”, stelt ’t Hoen.

Novartis-woordvoerder Giraldi bestrijdt dat. „Als er geen patenten afgegeven worden, is er voor farmaceuten geen reden meer om te investeren in onderzoek en ontwikkeling van nieuwe medicijnen. Waarom zou je dat doen als alles wat je ontdekt gelijk door iemand gekopieerd kan worden.”