’Van de begrafenis en stille tocht zal niemand wat leren’

Een vete tussen twee vriendengroepen op de Veluwe is mogelijk de aanleiding voor het auto-ongeluk waarbij drie jongens de dood vonden.

De drie jongens waren ’geen heibelschoppers of vechtersbazen’, maar ’rustige en gezellige jongens’, zeggen aangeslagen familieleden en vrienden bij de boom waar de broers Klaas Jan (21) en Arend Willem (18) en hun buurjongen Hendrik Jan (22) vrijdagavond met hoge snelheid tegenaan botsten. De schors om de stam is door de botsing gedeeltelijk weggeschraapt; het asfalt bij de boom is zwartgeblakerd.

José, de 19-jarige vriendin van Klaas Jan, raakte bij de botsing levensgevaarlijk gewond. ’Waarom is het zo zinloos? Kan iemand ons vertellen waarom?’, staat op een brief bij een boeket dat tegen de boom is gelegd.

Het hele weekeinde door komen jongeren naar de plek langs de Groteweg tussen Wapenveld en Heerde. Het ongeluk heeft de vete in Heerde naar de achtergrond gedrongen. Beide vriendengroepen rouwen eensgezind, benadrukt sociaal-cultureel werker Ton Hulsebos van jongerencentrum Odyssee in Wapenveld. Zaterdagavond liepen tientallen jongeren van de Odyssee naar de plek van het ongeluk. Burgemeester Willem Hoornstra stelt zelfs dat er „eigenlijk helemaal geen sprake is van rivaliserende groepen.”

De drie jongens en het meisje reden vrijdagavond rond tien uur in de Mazda 323 van Hendrik Jan weg bij het jongerencentrum. De politie vermoedt dat ze achter twee andere auto’s aan zaten, bestuurd door jongens uit Heerde met wie ze ruzie hadden. Toen Hendrik Jan de andere auto’s wilde inhalen, ging het mis. De auto knalde tegen een boom, brak in tweeën en vloog in brand. De bestuurders (19 en 20 jaar oud) van de andere auto’s werden aangehouden op verdenking van doodslag dan wel dood door schuld. Gisteren kwamen zij vrij wegens gebrek aan bewijs, maar ze blijven wel verdacht van betrokkenheid bij het ongeluk.

De ruzie had te maken met een meisje dat van de ene naar de andere vriendengroep was ’overgelopen’. In december laaide de vete op. Eén van de nu omgekomen jongens reed de vader van een jongen uit de andere groep opzettelijk aan. De vader liep lichte verwondingen op. De politie Noord- en Oost-Gelderland had volgens woordvoerder Bert Top geen aanwijzingen dat de zaak zou escaleren. „Deze afloop was niet te voorzien. We hebben regelmatig te maken met dit soort incidenten, waarbij jongens mot hebben om een vriendinnetje en elkaar in het vaarwater zitten.”

Hard rijden, al dan niet in combinatie met alcohol, is bij jongens op de Veluwe bovendien een geliefd tijdverdrijf. ’Rij nooit harder dan je beschermengel kan vliegen’, staat onder de nummerplaat van een ’dikke’ Ford Sierra met racemotor. De bestuurder, midden twintig, krijgt ’kippenvel’ als hij naar de boom kijkt. „Die jonge jongens kennen hun verantwoordelijkheid nog niet, dat is het probleem.”

Bij de verongelukte Mazda bleef de kilometerteller op 190 kilometer per uur steken. Bij de boom bekijkt Adri Korving de achtergelaten bloemen, foto’s en flesjes Heineken-bier. „Wij kennen José, die kwam wel bij ons thuis. Ik heb zelf twee dochters en zeg steeds tegen hun: ’Ga niet bij zulke jongens in de auto zitten’. Zo zonde, dit jonge leven. Straks komt er weer een stille tocht en begrafenis, maar ze leren er niets van.”