Stadje zwijgt over bouwfraude

Spanje is getuige van het ene bouwschandaal na het andere. Maar de frauderende burgemeester van Alhaurín el Grande blijft populair.

Het geheel wit gepleisterde Alhaurín el Grande ligt in een vallei van de Sierra de Mijas, een half uur rijden van de torenflatbadplaats Fuengirola. Het stadje van 20.000 inwoners oogt welvarend en dynamisch, door de vele hijskranen aan de rand van de gemeente. Te dynamisch, volgens justitie.

In januari deed aannemer José Burgos aangifte tegen burgemeester Juan Martín Serón en zijn wethouder ruimtelijke ordening, Gregorio Guerra. Burgos moest over de brug komen, anders zou hij zijn illegaal verkregen bouwvergunning moeten inleveren. Guerra vroeg 121.000 euro.

Bij een huiszoeking bij burgemeester Juan Martín Serón werd 63.000 euro in briefjes van 500 aangetroffen.

Serón kwam op een borgtocht van 100.000 vrij, opgebracht door ruimhartige Alhaurinos. Of beter, door de mensen uit zijn corruptienetwerk, vermoeden sommigen. Want Serón is één van de vele burgemeesters die ervan worden verdacht dat zij hun gemeente of zichzelf in ruil voor bouwvergunningen hebben verrijkt, of, zoals in andere gevallen, huizen en auto’s hebben aangenomen.

Spanje is al jaren in de ban van een ware bouwwoede die wordt voortgestuwd door speculatie. De werkelijke vraag zou ongeveer de helft zijn van wat er dit jaar wordt gebouwd: de rest is alleen bedoeld om te kopen en te verkopen als belegging. De druk op de lokale autoriteiten om ook te bouwen waar dat niet mag is groot.

Met gemiddeld ongeveer 750.000 woningen per jaar bouwt Spanje meer dan Engeland, Frankrijk en Spanje samen. Het is de kurk van de economie. Ook in Alhaurín, waar de bouw vrijwel alle agrarische activiteit heeft verdrongen. Bijna iedereen bezit een, meestal klein stukje land, en hoopt daar een huis of appartementencomplex op te zetten.

Niemand wil hier een kwaad woord over de burgemeester horen, of men doet er liever het zwijgen toe. „Het spijt me maar ik heb haast”, zegt een man die zich voor de bibliotheek in aanbouw snel uit de voeten maakt. Een paar anonieme inwoners schetsen in de krant El País het portret van een autoritaire man die alle touwtjes in handen heeft. De gemeentelijke diensten breidde hij flink uit. „Mensen denken dat ze niet aan de slag komen als ze niet op hem stemmen.”

Seróns woordvoerster Toni García op het gemeentehuis naast de kerk Santa Vera Cruz, verklaart de grote aanhang van haar baas uit zijn prestaties. „Hij heeft Alhaurín onherkenbaar veranderd. Voor hij kwam stagneerden we; nu is er een betere infrastructuur, we hebben een van de beste zwembaden van Andalusië, tal van culturele voorzieningen. Daarom zijn zoveel mensen blij met hem.”

Daarom ook werd Serón volgens García een paar weken geleden voor de derde keer gekozen. Hetzelfde lukte twee andere van malversaties verdachte collega’s in de provincie Málaga.

Dinsdag arresteerde de politie tien kleine bouwondernemers in het kader van Operatie Troje, de codenaam van de actie tegen het netwerk. Op het bureau van García ligt een stapel knipsels: „Justitie is klaar met Marbella, en nu zijn wij aan de beurt”, zo citeert een lokale krant een boze Alhaurino. García schudt heftig het hoofd. Alhaurín is géén Marbella, de-stad waar zo veel is gerommeld dat 20.000 woningen illegaal zijn gebouwd.

Serón, lid van de conservatieve Partido Popular, heeft uiterlijk veel meer van een bedachtzame intellectueel dan van Jésus Gil y Gil, de in 2004 overleden koning van Marbella. Gil stond bekend om zijn groffe taalgebruik (zo konden rechters zijn ’ballen kussen’) en tot de navel losgeknoopte overhemden.

Ook stellen de bedragen waar het in Alhaurín gaat niets voor vergeleken bij de miljarden die in Marbella omgingen. Maar zoals Serón van zich afbijt heeft wel iets van Gil. Op een tumultueuze persconferentie noemde hij aannemer Burgos, die de zaak aan het rollen bracht, ’een crimineel’ en zag hij de hand van zijn politieke vijanden achter Operatie Troje. Tegen corruptie heeft hij juist altijd gevochten, verzekerde hij. „En dat zal ik blijven doen.”