Kenniswerker moet veel horden nemen

Kenniswerkers komen vaak moeilijk het land in. De procedures zijn ingewikkeld, weet Maureen Bergman die hierover universiteiten en wetenschappelijke instituten adviseert.

Honderden telefoontjes en e-mails krijgen Bergman en haar collega’s van het Mobstacles-team (Mobility Obstacles, mobiliteitsbelemmering) van Nuffic, de organisatie die internationale samenwerking in het hoger onderwijs moet bevorderen. Voornamelijk met vragen over immigratieprocedures, maar ook over werkvergunningen, zegt Bergman.

En vooral die eerste categorie blijkt veel problemen op te leveren. Vooral als de student, onderzoeker of docent uit Afrika of Azië moet komen, weet Bergman. „Nederlandse ambassades hebben de bevoegdheid zelf te bepalen of ze een visum voor kortverblijf (voor een verblijf van drie maanden maximaal, red.) verstrekken. Als men daar het gevoel heeft dat mensen na hun verblijf in Nederland niet terugkeren, dan kunnen ze zo’n verzoek weigeren.” 

Eigenlijk is dat moeilijk te begrijpen. Het betreft hier kenniswerkers, mensen die formeel worden uitgenodigd, dus gewenste vreemdelingen, redeneert Bergman. „Als nu uit cijfers van de Immigratie- en de Naturalisatiedienst (IND) zou blijken dat deze kenniswerkers weigerden terug te keren, dan kan ik me er iets bij voorstellen. Maar die cijfers van de IND heb ik nooit gezien.” 

De IND is wel op de goede weg, onderstreept Bergman, maar zou beter kunnen scoren door nog meer in het Engels te communiceren en de procedures nog duidelijker te maken. „Informatie wordt vooral in het Nederlands verstrekt, slechts mondjesmaat Engels. Terwijl dat de taal is van de kenniswerkers.” 

Het verbaast Bergman ook dat er nog steeds niet één loket bestaat voor deze groep. Nu moet die zich inschrijven bij de gemeente, een verblijfsvergunning regelen bij de IND en een sofinummer bij de fiscus aanvragen. „De bestanden van die organisaties zijn al gekoppeld, maar de kennismigrant moet nog steeds langs drie loketten.” En zo heeft Bergman nog meer wensen. Buitenlandse studenten krijgen bijvoorbeeld vaak een beperkte verblijfsvergunning. Niet voor de hele studieduur, maar voor elke keer een jaar. Met alle ellende van dien.

En waarom krijgt een afgestudeerde student slechts drie maanden de tijd om in Nederland naar een baan te zoeken? Dat is kort, meent Bergman. „Het zoeken van een baan duurt meestal langer dan drie maanden. En zolang die afgestudeerde student geen uitkering aanvraagt, wat is dan het probleem?”

Ook op de inkomensgrens voor kenniswerkers (34.000 euro) is wat haar betreft nog wel wat af te dingen. „Een net-afgestudeerde it-er, van wie bewezen is dat hij geen bedreiging vormt voor de Nederlandse arbeidsmarkt maar die 32.000 euro verdient, kan toch ook heel waardevol zijn?”