Maïsprijs maakt tortilla’s onbetaalbaar

De prijs van maïs is tot recordniveau gestegen. Dat ligt aan de stijgende vleesconsumptie in China en de groeiende vraag naar biobrandstoffen in de VS.

Mexicanen kunnen hun dagelijks voedsel nauwelijks meer betalen. De tortilla’s zijn de afgelopen maanden in prijs verdubbeld en dat is voor circa vijftig miljoen armen een groot probleem. De oppositie slaat alarm en heeft een demonstratie aangekondigd tegen president Calderón. Ook dreigt zij al met stakingen.

De Mexicaanse president kan echter weinig doen, of hij moet de tortillaprijzen gaan subsidiëren. Want de maïspannekoeken zijn zo duur omdat de prijzen voor de grondstof tot recordhoogte gestegen zijn. Maïs is de afgelopen maanden zeker 80 procent duurder geworden en kost nu meer dan vier dollar per bushel (ofwel schepel, circa dertig kilo), de hoogste prijs in tien jaar. Tot een half jaar geleden schommelde de prijs lange tijd rond de 2,50 dollar.

De Mexicanen betalen de prijs voor de groeiende vraag naar maïs op de wereldmarkt. Die komt voor een groot deel uit China. Niet dat de Chinezen zelf zoveel maïs eten, maar hun kippen en varkens wel. En door de economische groei worden de Chinezen steeds grotere vleeseters. Nu produceert China zelf nog net genoeg maïs voor eigen gebruik, maar het land ontwikkelt zich snel tot een grote importeur.

Maar de economische groei in China en de rest van Azië is niet de enige reden dat de maïs zo duur is. De stijgende vraag naar biobrandstoffen speelt ook mee. Vooral in de Verenigde Staten groeit de productie van bio-ethanol sterk, en die wordt vooral uit maïs gemaakt.

De VS zijn de grootste maïsproducent ter wereld, en veruit de grootste exporteur. Maar dat kan snel afgelopen zijn. Volgend jaar moet er 37 miljard liter bio-ethanol geproduceerd worden en daarvoor is ongeveer een kwart van de maïsoogst nodig.

Op dit moment komt 15 procent van de maïs in de tank terecht. Landbouwsubsidies en lagere accijnzen stimuleren de vraag naar schone brandstof.

Er zijn nu nog maïsvoorraden, maar handelaren verwachten dat die snel uitgeput kunnen raken. Volgens het Amerikaanse ministerie van landbouw zal de wereldvoorraad nog dit jaar dalen naar het laagste niveau in dertig jaar. De oogst was vorig jaar wel goed, maar niet zo goed als verwacht.

Volgend jaar kan de vraag het aanbod al overtreffen. Handelaren speculeren daar alvast op, door de beschikbare maïs op te kopen. Dat drijft de prijs weer op, volgens sommige analisten is vijf dollar per bushel binnenkort niet onwaarschijnlijk.

Ongetwijfeld zullen boeren over de hele wereld meer maïs inzaaien in de komende maanden. De oogst zou dit jaar zeker 10 procent moeten stijgen om de vraag op te vangen, maar het is de vraag of dat haalbaar is. Het maïs-areaal is de afgelopen jaren al flink gegroeid en de hoeveelheid bruikbare landbouwgrond is niet oneindig. Bovendien kiezen veel boeren voor soja, waarmee ook veel te verdienen is. De prijs van soja, dat veel als veevoer gebruikt wordt, heeft het hoogste niveau in anderhalf jaar bereikt.