Poetin: Geen opvolger, alleen kandidaten

De Russische president Poetin houdt één persconferentie per jaar. Gisteren was het zover, maar lastig kreeg hij het niet. Niemand mocht doorvragen.

Bij de ingang van de conferentiezaal in het Kremlin leek het wel op het dringen voor het begin van een popconcert. Journalisten vertelden zenuwachtig wat zij verwachtten van de jaarlijkse persconferentie van president Poetin. Een van hen zwaaide met een spandoekje.

Het jaarlijkse evenement dient één doel: het Russische volk duidelijk maken dat er nog zoiets bestaat als persvrijheid op de televisie. De gelikte regie liet een nederige Poetin zien, die tegenover ruim 1200 journalisten meer dan drie uur lang een spervuur aan vragen moest doorstaan. Veelvuldige shots van vertaalhokjes suggereerden enorme buitenlandse belangstelling.

Maar echt moeilijk werd het Poetin niet gemaakt. Journalisten konden vragen stellen, maar een vervolgvraag zat er niet in, waardoor een wat ongeïnspireerde Poetin wegkwam met wat voor antwoord dan ook. Opnieuw was driekwart van de journalisten Rus, en hadden vrijwel alle vragen betrekking op lokale huis-tuin-en-keukenonderwerpen.

Een voor Europa belangrijk onderwerp, energieveiligheid, behandelde Poetin weliswaar uitgebreid, maar tegenstrijdig. Gevraagd naar de betrouwbaarheid van Rusland als energieleverancier antwoordde Poetin: „Ons wordt altijd verteld dat Rusland zijn economische middelen gebruikt voor het bereiken van politieke doeleinden. Dat is niet het geval.” Maar hij erkende dat Rusland vorig voorjaar had besloten Wit-Rusland niet lastig te vallen met hogere gasprijzen aangezien „we geen schade wilden brengen aan de zittende president Loekasjenko. De verkiezingen zouden kort daarna plaatsvinden. We wilden geen spanningen creëren,” aldus de president.

Poetin drukte de Europeanen nog maar eens op het hart dat Rusland een betrouwbare energieleverancier is. Het plan van de Iraanse ayatollah Ali Khamenei om een OPEC-achtig gaskartel te beginnen vond Poetin echter „een interessant idee. We zullen erover nadenken.” Vorige week reageerde EU-commissaris Piebalgs van Energie al zenuwachtig toen Rusland en Algerije hadden overlegd over samenwerking bij de distributie van gas, die naar verwachting de prijs omhoog zal drijven.

Zoals verwacht gaf Poetin geen duidelijkheid over wie hem opvolgt na de verkiezingen van 2008: „Er zal geen opvolger zijn. Er zullen alleen kandidaten zijn.” De verwachting is echter dat de kandidaat die de steun van Poetin krijgt, weinig tegenstand meer zal ondervinden.

De moord op Russische journalisten, onder wie Anna Politkovskaja, die kritisch schreef over het Kremlin, noemde Poetin ’een serieus probleem’, en beloofde er alles aan te doen de situatie voor journalisten te verbeteren. Dat het Kremlin achter de moord zat op voormalig geheim agent Alexander Litvinenko, die in 2000 naar Engeland vluchtte, wees hij van de hand: „Er was geen reden voor hem om te vluchten. Hij droeg geen geheimen met zich mee. Wat voor commentaar hij ook had op zijn voormalige werkgever, hij heeft alles al gezegd.”