Kernenergie is onnodig als we slim bouwen

De meeste energie wordt gebruikt voor verwarming en verkeer. Als we zonnewarmte benutten en in zuinige auto’s rijden is kernenergie overbodig.

Bijna elke discussie over energie en energiegebruik gaat na korte tijd over elektriciteit. En bij maatschappelijke discussies over dezelfde onderwerpen wordt bijna altijd gekeken naar onze energiebedrijven, die in feite niets anders dan elektriciteit produceren. Maar elektriciteit vormt maar een klein deel van ons energiegebruik. Onlangs kwam de kerncentrale weer als oplossing. En dat terwijl die kerncentrale ook alleen maar elektriciteit produceert.

Het is tijd voor een fundamentele analyse van ons energiegebruik. Maar dan wel zonder dit synoniem te maken aan elektriciteitsgebruik. De oplossingen voor het verminderen van ons energiegebruik liggen dus niet bij elektriciteitscentrales.

Voor ruimteverwarming en het maken van warm water in huis gebruikt een gemiddeld gezin 1000 (in een goede nieuwbouwwoning) tot 3500 m3 (in een grotere oude woning) aardgas per jaar. Een gemiddelde gezinsauto gebruikt 1500 liter benzine per jaar (15.000 km, bij een gebruik van 1 liter per 10 km). Voor een Smart-rijder wordt dit de helft en voor een SUV-bestuurder een veelvoud. Maar 1500 liter benzine kan grofweg gelijk worden gesteld aan 1500 m3 aardgas.

Een gemiddeld gezin gebruikt ruim 3000 kWh elektriciteit per jaar. Daarvoor moeten in de centrale 600 à 700 m3 aardgas worden verbrand.

Ten opzichte van het energiegebruik voor ruimteverwarming en het maken van warm water, maar ook ten opzichte van het gebruik voor autoverplaatsingen is ons elektriciteitsgebruik dus gering.

We zouden moeten beginnen met het verminderen van ons energiegebruik voor ruimteverwarming en warm water. En dat is nog makkelijk ook.

Er bestaan eeuwenoude beginselen voor het gebruik van de zonnewarmte bij het ontwerpen van huizen. De zon kan aan huizen een flinke hoeveelheid extra warmte leveren. Worden deze woningen voorzien van een goed ventilatiesysteem kan opnieuw aardgas worden bespaard.

Door de bouwgrond op een bepaalde manier te verkavelen worden zonniger huizen en straten mogelijk. We kunnen zelfs nieuwbouwwoningen maken die nauwelijks nog verwarming behoeven. En minstens de helft van ons huishoudelijke warm water kan door zonneboilers worden gemaakt. De technieken zijn bekend en beschikbaar.

Nog mooier is dat de principes van zon-passief bouwen ook geschikt zijn voor het verbeteren van de bestaande woningvoorraad. Bij een goede aanpak kan dat ook nog leiden tot comfortabeler en gezonder woningen en besparingen van vele tientallen procenten op het energiegebruik.

Alleen al het overgaan tot grootschalig aanschaffen van nu al beschikbare zuinige auto’s en af te zien van het kopen van ’asobakken’ kan leiden tot grote vermindering van het energiegebruik voor verplaatsingen. Een fundamenteel andere aanpak van onze ruimtelijke ordening, die feitelijk mensen de auto injaagt, kan nog meer resultaat brengen.

Het huishoudelijk elektriciteitsgebruik, dat, zoals we gezien hebben, slechts een fractie is van ons andere gebruik, is door intensief bevorderen van de aankoop van energiezuinige producten nog aanzienlijk te verminderen.

Er is – als we willen – veel te doen aan reductie van ons energiegebruik. Sommige maatregelen zullen zelfs aantrekkelijke nevenvoordelen kunnen brengen. Zelfs ons relatief geringe, maar nu wel stijgende elektriciteitsgebruik kan met beschikbare technieken en wat meer discipline aanzienlijk worden gereduceerd.

In die situatie is het absolute onzin om, in strijd met elke vorm van rentmeesterschap, te spreken over een introductie van kerncentrales, die naast ongewenste nevenproducten alleen elektriciteit leveren.