Geen ’gut’, ’trut’ of ’nitwit’ in Staphorster variant Van Dale

Van Dale brengt een gekuist woordenboek uit voor de Staphorster schooljeugd. Volgens Hans Heestermans zet de woordenboekenmaker daarmee zijn autoriteit op het spel.

Heestermans is oud-hoofdredacteur van Van Dale, en samensteller van het scheldwoordenboek ’Luilebol’. „In mijn tijd hadden we een duidelijke stelregel: wat er in de taal leeft, moeten we ook opnemen. Daar waren we keihard in.” Hij is bang dat Van Dale aan zijn eigen poten zaagt. Als het woordenboek buigt voor dit soort deelbelangen, kan het dan nog gelden als algemene maatstaf?

„Die stelregel geldt nog altijd”, verweert Theo de Boer, redacteur bij Van Dale, zich. „Maar dan wel voor de Dikke Van Dale. Dit is een woordenboek voor kinderen van acht tot twaalf jaar. Dan gelden andere criteria.” Van Dale is ook een commercieel bedrijf, benadrukt De Boer. Het gekuiste woordenboek is een initiatief van vijf scholen uit Staphorst, die zich garant hebben gesteld voor de afname van 2500 exemplaren.

Zo’n 200 woorden en betekenissen uit het oorspronkelijke scholenwoordenboek zijn geschrapt of gekuist. Bastaardvloeken (’gut’, ’gadver’) zijn gesneuveld, evenals sommige scheldwoorden (’nitwit’, ’trut’) en seksueel getinte woorden. „Maar formele termen als ’vagina’ staan er nog wel in”, benadrukt De Boer. „Wij hebben echt niet alle verzoeken tot kuisen zomaar gehonoreerd.”

Het zou kunnen dat de vijf Staphorster scholen met hun bestelling blijven zitten. Grada Huis van de Besturenraad, de landelijke organisatie van het christelijk onderwijs, is bijvoorbeeld niet enthousiast. „Een school hoort midden in de samenleving te staan en moet zich daar niet van afsluiten. Wij denken niet dat hier veel animo voor is.”