Hoop voor illegalen in Amerika

Amerika gooit zijn immigratiebeleid om. Het biedt twaalf miljoen illegalen kans op legalisatie – als de nieuwe wet tenminste doorgaat.

Aan de binnenkant van het voetstuk van het Vrijheidsbeeld in New York, het eerste wat immigranten zagen die per boot naar hun nieuwe vaderland kwamen, is een bronzen plaat. Daarop staat een beroemd gedicht, dat begint met: „Stuur mij uw afgematten, uw armen”.

Hoewel Amerika al jaren tienduizenden hoogopgeleiden toelaat, lag het accent in het immigratiebeleid op familiehereniging. Dat recht was veel breder dan alleen gezinsleden. Waar andere landen alleen de mensen toelieten waar ze wat aan hadden, liet Amerika, zoals het gedicht verwoordt, ook de verworpenen der aarde toe. De American Dream was zo sterk: snel zouden zij of hun kinderen, neven en nichten succesvol zijn, was de redenering.

In de nieuwe immigratiewet waar een groep Democratische en Republikeinse senatoren en het Witte Huis het eergisteren over eens werden, wordt familiehereniging nu beperkt tot het gezin. Immigranten worden in de toekomst beoordeeld aan de hand van een puntensysteem, waarin opleiding en nut het zwaarst wegen.

Tegelijkertijd maakt de wet de weg vrij voor de legalisatie van zo’n twaalf miljoen illegalen, die vooral uit Latijns-Amerika afkomstig zijn. Om een aanzuigende werking te voorkomen, duurt de weg van legalisatie acht tot dertien jaar en moeten kandidaten aan veel voorwaarden voldoen.

Veel illegale Latino’s doen nu vies en ongeschoold werk. Amerikanen willen dat niet doen of zijn er te duur voor. Om ervoor te zorgen dat zulk werk gedaan blijft worden, gaat Amerika per jaar vier- tot zeshonderdduizend gastarbeiders toelaten. Boeren in de staat Californië beweren alleen al jaarlijks 450.000 tijdelijke krachten nodig te hebben bij hun oogst.

Zulke gastarbeiders mogen twee jaar in de Verenigde Staten werken. Ze mogen daarna nog twee termijnen komen, als ze tussendoor een jaar naar huis terugkeren. Ze mogen geen verblijfsvergunning aanvragen.

Amerikaanse werkgevers werven al jaren op grote schaal illegalen. Controles zijn er amper, terwijl de boetes niets voorstellen. Zij worden voortaan verplicht de legale status van alle huidige en toekomstige werknemers te controleren in een database en worden zwaarder beboet bij overtredingen.

Met dit akkoord proberen de senatoren voor het eerst in ruim twintig jaar iets te doen aan de achterstand bij de immigratiedienst, waar de aanvragen van vier miljoen mensen stof liggen te verzamelen, aan de massale illegaliteit, en aan de schreeuw van werkgevers om laag- en hooggeschoold personeel. President George W. Bush snakt naar een binnenlands succes en heeft op de wet zijn zinnen gezet.

Maar of die door het Huis van Afgevaardigden komt, is de vraag. Veel Republikeinen zijn tegen alles wat op amnestie voor illegalen lijkt. Om die Republikeinen te paaien is het plan de wet pas in werking te laten treden als het hek langs de Mexicaanse grens gereed is en er 18.000 nieuwe grenswachters zijn.

De Democratische meerderheid staat onder druk van Latino-organisaties. Die willen het ruimhartige recht op familiehereniging in stand houden. Ook zijn ze boos dat gastarbeiders nooit verblijfsvergunningen mogen aanvragen. Zo worden ze „een permanente onderklasse”, stelde een woordvoerster.