Inspectie: Te grote groep werklozen staat aan de kant

Vooral werklozen die relatief gemakkelijk aan de slag komen, krijgen hulp. Een te grote groep krijgt geen aandacht, zegt de Inspectie.

Voor meer dan een half miljoen mensen is er nog steeds weinig perspectief op werk. Ze dreigen afhankelijk te blijven van een uitkering, signaleert de Inspectie Werk en Inkomen.

De inspectiedienst (IWI) houdt toezicht op de uitvoering van de sociale zekerheid. In haar jaarverslag 2006 constateert ze dat het beleid van gemeenten, CWI en andere instanties om werklozen aan de slag te helpen, op een aantal punten tekortschiet.

Het aantal werklozen daalt maandelijks gemiddeld met 10.000 en er is volgens de inspectie veel gedaan om mensen uit de uitkering te houden en te halen. Toch blijft er een aanzienlijke, maatschappelijk kwetsbare, groep over, „die vrijwel kansloos lijkt op de arbeidsmarkt”. Het gaat om oudere werklozen, gedeeltelijk arbeidsongeschikten en mensen die langdurig in de bijstand zitten. Als er al energie gestoken werd in de begeleiding van deze minder kansrijken, dan leverde die maar weinig op.

De toezichthouder roept gemeenten, CWI, UWV én werkgevers die handschoen op te pakken. Investeren in de activering van deze groepen is pas succesvol als werkgevers bereid zijn zich voor deze groepen open te stellen. „Het is zaak ruimte te creëren voor nieuwe wegen, creatieve oplossingen en maatwerk”, meent inspecteur-generaal Kete Kervezee. Mensen die lange tijd afhankelijk zijn van een uitkering en geen zicht hebben op verbetering, worden buitenstaanders, waarschuwt zij. Sociale diensten en uitvoeringsinstanties moeten zich niet alleen richten op betaald werk. Voor wie de arbeidsmarkt een brug te ver is, moet naar andere manieren worden gezocht om hen te betrekken bij de samenleving.

De meeste kans van slagen heeft een aanpak waarbij mensen één aanspreekpunt hebben en maatwerk geboden krijgen, stelt de inspectie vast. Juist daar schort het vaak aan. Zo is er in de praktijk nog weinig sprake van één loket. De helft van de mensen die WW of een bijstandsuitkering aanvroegen moest vorig jaar bij verschillende instanties steeds weer dezelfde informatie geven. Er zijn ook minder bedrijfsverzamelgebouwen, waar diensten samenwerken, gekomen dan gepland. Daar staat tegenover dat in enkele regio’s de samenwerking wel goed loopt en vruchten afwerpt. Volgens de IWI is dat vooral te danken aan de daadkracht van managers en medewerkers in deze gebieden. Sociale diensten en uitkeringsinstanties hebben echter wel meer tijd nodig om de moeilijkere klanten te begeleiden.