Knappe uitspraak in de zaak Stork van grote waarde voor Nederlandse mores

De strijd tussen management en grootaandeelhouders van Stork ontaardde in een oorlog. De rechter heeft nu aan die oorlog een eind gemaakt, en de weg geopend naar een machtsevenwicht tussen beide partijen.

De uitspraak die de Amsterdamse Ondernemingskamer vorige week deed, was knap. Het begrip Salomonsoordeel wordt te pas en onpas gebruikt, maar is in dit geval op zijn plaats. Centraal in het oordeel van rechter staat de constatering dat de verhoudingen bij Stork zodanig verstoord zijn dat er grote schade dreigt voor de onderneming. Voor de ondernemingskamer was dat voldoende reden om een onderzoek in te stellen naar de gang van zaken, waarom de grootaandeelhouders Centaurus en Paulson hadden gevraagd. Tegelijk voorkwam de rechter dat het conflict verder uit de hand zou lopen: de beschermingswal die Stork had opgeworpen tegen de eigenzinnige grootaandeelhouders, werd afgebroken, en die grootaandeelhouders werd het recht ontzegd om nu Storks raad van commissarissen naar huis te sturen.

Voor alle duidelijkheid: het gaat bij Stork niet om een overval door agressieve investeerders die een snel gewin zoeken. Het gaat om een discussie over de strategie. Daarin wordt het voortbestaan van deze kerngezonde onderneming gewogen tegen de maximalisatie van de aandeelhouderswaarde van Stork. Dat die twee zaken door het management anders worden gewogen dan door de betrokken investeerders is niet verrassend. Wel verrassend was dat Centaurus en Paulson een jaar geleden ineens druk gingen uitoefenen de onderneming te splitsen. De ondernemingskamer noemt het gedrag van die grootaandeelhouders op sommige punten onredelijk. Dat het management van Stork zich daartegen verweerde is logisch. Maar volgens de rechter is ook dat niet altijd billijk is gebeurd.

Het onderzoek dat de Ondernemingskamer heeft gelast kan uitwijzen dat het management van Stork te weinig open is geweest naar zijn (groot)aandeelhouders. Maar de rechter heeft wel duidelijk gemaakt dat in Nederlandse ondernemingen de raad van bestuur nog altijd de eerstverantwoordelijke is voor de strategie. Daarmee heeft hij afstand genomen van de Angelsaksiche cultuur, waarin (groot)aandeelhouders gemakkelijker het roer kunnen overnemen. Deze uitspraak is daarmee van belang en van grote waarde voor de Nederlandse bedrijfscultuur.