Lezers over tsunami, sjiieten en vorstin

Er is geen verband tussen de tsunami van twee jaar geleden, het Asjoerafeest van een jaar geleden en de verjaardag van de koningin drie dagen geleden, behalve dat zij niet naar tevredenheid van alle lezers aan bod zijn gekomen in de krant.

Er verschenen de afgelopen maand herhaaldelijk advertenties waarin hulporganisaties bedankten voor de ongekende steun (211 miljoen euro) voor de tsunami-slachtoffers. Sommigen vonden dat een verkwisting. Een lezer uit Uithoorn: „Het zal toch niet waar zijn dat in feite de slachtoffers voor deze geldverspilling opdraaien?”

En een lezer uit Tiel: „U als redactie zult wel ingenomen zijn met de omvangrijke advertentiecampagne van de Samenwerkende Hulporganisaties”. Hij las in de verantwoording dat 11,7 miljoen euro nog niet is besteed. „Het lijkt erop dat de hulporganisaties met het restantbedrag geen raad weten.”

De advertenties wekken dus bij sommigen de indruk dat giften verspild worden en dat Trouw daar beter van wordt. Dat klinkt ernstig.

De hulporganisaties hebben na de actie gezegd dat zij zo open mogelijk verantwoording willen afleggen over de besteding. Zij wilden via advertenties lezers wijzen op de mogelijkheid een uitvoerige rapportage te ontvangen of na te lezen op internet (www.giro555.nl). En het was natuurlijk wel zo beleefd om daarboven een bedankje te plaatsen.

Met ons advertentiebedrijf kwamen zij een zeer laag tarief overeen. De mededelingen werden beschouwd als zogenaamde ’stoppers’: ze gaan alleen mee als er op de advertentiepagina’s ruimte overschiet. Frequentie en plek waren dus onzeker. Tot verrassing van de hulporganisaties kwam dat de afgelopen weken nogal eens voor. De kosten en de baten bleven echter minimaal.

Dinsdag plaatsten wij op de voorpagina een grote foto van een jongen met een verband op het hoofd, een wat gehavend gezicht en bloedspatten op zijn hemd. Hij was een deelnemer aan het Asjoerafeest waarop sjiitische moslims het lijden van de kleinzoon van Mohammed herdenken door zich tot bloedens toe te geselen. Opmerkelijk is het op het eerste oog niet: elk jaar verschijnen foto’s van dit ritueel uit verre oorden in de krant. Maar deze opname was in Den Haag gemaakt.

De foto verwees naar andere beelden en een artikel. Daaruit bleek dat de moskee liever geen ruchtbaarheid geeft aan deze praktijk. De volgende dag zouden de deelnemers dan ook op een geheime locatie bijeenkomen.

Sommige lezers vonden het onsmakelijk, anderen waren geschokt en weer anderen meenden dat de krant zich schuldig maakt aan het aanwakkeren van vooroordelen ten aanzien van moslims. Voor de redactie heeft niets anders dan de nieuwswaarde de doorslag gegeven. Het is belangrijk te weten dat dit zich niet langer alleen in ’Verweggistan’ afspeelt. Misschien had de foto wat kleiner gekund, maar dat is niet zo relevant.

Of dat ook voor de foto van de koningin geldt, is de vraag. Woensdag stond een klein portret van haar op pagina 4, ter herinnering aan haar verjaardag. Wij doen dat al vele jaren zo, onder het motto dat een privégebeurtenis vooral als privé moet worden beschouwd. Bij Koninginnedag en de vele andere dagen waarop zij in functie naar buiten treedt, komt zij royaler aan bod.

Enkele koningsgezinde lezers houden hier moeite mee. Zij hadden in andere kranten een grote foto gezien van de Rijksvoorlichtingsdienst waarop de jarige met haar kleinkinderen prijkt (de foto stond gisteren alsnog in de brievenrubriek). Hoe betrekkelijk de nieuwswaarde ook was, wij hadden daar best een plaats voor kunnen inruimen om lezers een plezier te doen. Bovendien is het privé van het koningshuis nu eenmaal deels ook publiek bezit.

Frits van Exter (fvanexter@trouw.nl)