Mooie woorden en de harde praktijk

Wie komen er in vak K , het vak voor ministers en staatssecretarissen? Trouw bericht over ontwikkelingen in de marge van de formatie.

Aan wat voor soort regeerakkoord zouden informateur Wijffels en de zes onderhandelaars eigenlijk werken? Het de afgelopen jaren gebruikelijk geworden regeerakkoord, of doen de drie politieke leiders eerdere uitspraken gestand en mogen we op een frisse aanpak rekenen?

Gebruikelijk is een regeerakkoord dat tot bijna in detail tracht het kabinetsbeleid voor vier jaar vast te leggen. Een akkoord dat meer voortkomt uit het onderlinge wantrouwen van partijen, dan het enthousiasme gezamenlijk de schouders onder problemen te zetten.

De oud-minister van justitie, oud- voorzitter van de VVD en de Eerste Kamer, Frits Korthals Altes, reikte deze week bij een college op de Haagse campus van de Leidse universiteit een aantal krachtige argumenten aan tegen deze gewoon geworden praktijk.

De zes deelnemers aan de onderhandelingen zijn Kamerleden. Het is, meende Altes, een grove schending van de Trias Politica. De Kamer (althans de meerderheid van de coalitie) regeert in plaats van te controleren.

Sterker nog, wat zou er van controle terecht moeten komen, als het door de Kamermeerderheid verordonneerde beleid wordt uitgevoerd? Wie bewaakt de bewakers?, aldus Altes.

Wat hem betreft zetten de drie partijen er vandaag een streep onder en zoeken ze, als ze elkaar voldoende vertrouwen, een ministersploeg bij elkaar, die de tot nu toe bereikte afspraken omzet in een regeerprogramma.

Alle drie partijleiders, Balkenende, Bos en Rouvoet, hebben zich al in die richting uitgesproken. Bos en Rouvoet nog recent, Balkenende al in 2002, toen hij nog politiek leider van een oppositiepartij was. Daarna verviel hij bij twee formaties in het oude stramien.

Dat Altes vandaag zijn zin krijgt, is dan ook niet waarschijnlijk.