Frankrijk wil Europese trein op gang krijgen met uitgeklede Grondwet

De Franse politiek wil graag verder met de Europese Grondwet. Als het maar niet meer zo genoemd hoeft te worden.

Het Franse eurosceptische opinieblad Marianne vergeleek de Europese Unie vorige week met een trein, waar voortdurend wagons bijkwamen, tot het huidige, ongelooflijke aantal van 27 werd bereikt. De ene wagon rijdt, andere doen niet te veel moeite en laten zich trekken. En de locomotief is stuk, sinds het ’nee’ in Frankrijk en Nederland tegen het grondwettelijk verdrag.

In Madrid zijn nu de voorstanders van dat verdrag bijeen, om vooral Frankrijk en Nederland er aan te herinneren dat de zaak weer in beweging moet komen.

De Franse presidentskandidaten Ségolène Royal en Nicolas Sarkozy willen hier best aan mee werken, maar niet zonder dat zij hun kiezers het idee geven dat zij met hun – vaak diffuse – bezwaren rekening houden.

In Frankrijk sneuvelde de Grondwet vooral omdat het idee dat Europa een kille, liberale onderneming is die werknemers niet beschermt tegen globalisering, razendsnel terrein won. Sarkozy pleit dan ook voor een ’mini-verdrag’, een soort huishoudelijk reglement zonder het derde deel van de Grondwet, waarin samenvattingen van oude verdragen staan. Want juist daaruit haalden de tegenstanders hun verwijten.

Gisteren presenteerde Sarkozy’s partijgenoot Pierre Lequiller de eerste versie van dit mini-verdrag, en hiermee is Lequiller de eerste Franse politicus die een formele stap zet om uit de impasse te raken.

Het mini-verdrag handhaaft alles wat bedoeld is om de uitgebreide Europese Unie beter te laten functioneren, zoals het principe van de gekwalificeerde meerderheid en de Europese minister voor buitenlandse zaken. Het derde deel is verdwenen. De oplossing voor het tweede deel, dat al erkende mensenrechten vastlegt, is nog niet helemaal duidelijk. De bedoeling is in ieder geval dat het een andere plaats krijgt in het document, waardoor het geheel niet meer de geur kwijtraakt van een echte Grondwet.

De oplossing van Ségolène Royal is minder pragmatisch. Zij wil het ’sociale gezicht van Europa versterken’, bijvoorbeeld met een Europees minimumloon. Daarbij valt zij de autonomie van de Europese Bank aan, die volgens haar ’democratisch gekozen leiders’ het nakijken geeft. Niet alle landen zitten te wachten op strikte arbeidsrechtelijke afspraken. Landen die hechten aan een strikt monetair beleid zullen niet blij zijn met haar sneer naar de Europese Bank.

Bovendien wil Royal, in tegenstelling tot haar tegenstander Sarkozy die de zaak net als bijvoorbeeld Duitsland in het parlement wil regelen, een nieuw referendum,te houden in 2009.