Zonderlinge Kamervragen

Moeten Jood(s) en Joden altijd zo, met een hoofdletter, worden gespeld? De Kamerleden Schinkelshoek en Van de Camp (CDA), hebben die kwestie weer eens uit de mottenballen gehaald. Ze willen altijd een hoofdletter gebruikt zien. Van minister Plasterk verlangen ze, blijkens Kamervragen, dat hij zich inzet voor een verandering van de staatsspelling, vastgelegd in het Groene Boekje (GB).

Dat GB maakt nu nog verschil tussen ‘Jood (lid v.h. Joodse volk)’ en ‘jood (aanhanger v.h. joodse geloof)’. Het situeert dus Joden in het gezelschap van Palestijnen en Nederlanders, en scheert joden in orthografisch opzicht over één kam met moslims en christenen.

In de ogen van de CDA’ers is dit onderscheid niet ‘helder en ondubbelzinnig’. De toelichting in het GB is in elk geval nogal summier. Speciaal voor taalgebruikers als het duo leggen het Schrijfboek van Trouw en het Witte Boekje uitvoeriger uit wat de bedoeling is. Ze hanteren hetzelfde onderscheid als het GB, maar voegen er extra adviezen aan toe. Deze: kies bij twijfel voor een kapitaal en geef beledigende samenstellingen – jodenfooi enz. – altijd een kleine letter. Simpel, toch?

Het is trouwens de vraag of de twee het GB wel zorgvuldig geconsulteerd hebben. Ze dringen er in het bijzonder op aan dat ‘woorden als Jodenbuurt, Jodenhaat en Jodenmop’ voortaan een hoofdletter krijgen. Welnu, die wens is in het GB twee jaar geleden al vervuld.

Van onnaspeurbare historische kennis getuigt de opmerking van het duo dat de spelling jood, met een kleine letter, ‘een belediging [is] die dateert uit 1941’. Bewijs ontbreekt. De kapitale J op ausweisen van destijds wekt meteen al twijfel.

Evenmin klopt de suggestie dat voordien Jood het algemene woordbeeld was. Hoe arbitrair de keus kon uitvallen, blijkt uit de laatste vooroorlogse Van Dale (verschenen in 1924). Die registreerde weliswaar dat de Joden eertijds in Palestina woonden en dat twee Joden weten wat een bril kost, maar had het ook over een Portugeesche jood en aan de joden overgeleverd zijn.