Hospitaalvandaal krijgt rode kaart

Geweld tegen ziekenhuismedewerkers is een probleem, maar neemt dankzij een project wel af. Zo wordt personeel getraind en krijgen herrieschoppers de rode kaart.

Wie herrie schopt in een ziekenhuis, loopt het risico daar voortaan alleen nog voor spoedeisende hulp terecht te kunnen. Voor behandelingen die kunnen wachten, moet een geweldpleger het maar bij een ander ziekenhuis proberen.

Steeds meer ziekenhuizen registreren patiënten die agressief gedrag vertonen. Uit de meest recente cijfers van het Ziekenhuis Incident Registratiesysteem (ZIR), blijkt dat vorig jaar aan 37 mensen de toegang is ontzegd nadat zij in het ziekenhuis geweld hadden gebruikten.

Behalve de 37 mensen aan wie een ontzegging is opgelegd, hebben vorig jaar ook 74 mensen een waarschuwing van een ziekenhuis gekregen. Peter Peerdeman van het Landelijk Team Veilige Zorg vindt de cijfers relatief laag. Zijn project, dat valt onder de Stichting Arbeidsmarkt Ziekenhuizen (Staz), geeft ziekenhuizen advies over de manier waarop zij de veiligheid in hun instelling het beste kunnen waarborgen. Van de ongeveer negentig ziekenhuizen in Nederland deden er in 2006 zestig mee met het project Veilige Zorg.

Ziekenhuizen zijn de laatste jaren veiliger geworden, zegt Peerdeman. Het aantal incidenten waarbij fysiek of verbaal geweld is gebruikt, is vorig jaar afgenomen. Medewerkers voelen zich veiliger, zo blijkt ook uit gegevens van het ZIR.

Een ontzegging wordt pas opgelegd na uitgebreid intern overleg binnen het ziekenhuis, benadrukt Peerdeman. Vaak wordt daarvoor zowel het verhaal van de belaagde medewerker als dat van de gewelddadige patiënt aangehoord. „Als dan bij de wederhoor kritiek wordt geuit op het ziekenhuis, kun je daar ook iets mee. Misschien is er intern ook best verbetering mogelijk. Maar met het bespreken van het incident, en het eventueel opleggen van een ontzegging, maak je in elk geval duidelijk dat je het als ziekenhuis niet accepteert wanneer een medewerker klappen krijgt.”

Mensen die agressie uiten, doen dat vaak vanuit de emoties die horen bij het plotselinge letsel. „Ze zullen het niet vaak een tweede keer doen.” Soms komt het voort uit onbegrip en het gevoel ten onrechte te moeten wachten.

„Aan iemand met hartproblemen is niet altijd te zien dat hij een acute, levensbedreigende aandoening heeft. Iemand met een gebroken arm kan dan verontwaardigd zijn dat hij niet als eerste wordt geholpen. In het verleden gaf het personeel daar weleens te weinig aandacht aan. Dat gaat tegenwoordig wel goed. Met een goede gesprekstechniek escaleert het minder snel.”

En soms kan er een duidelijk aanwijsbare medische reden zijn die het gedrag van de agressieve patiënt verklaart, zegt Peerdeman. „Het kan voorkomen dat iemand een keer een verkeerde suikerspiegel heeft en daardoor agressief wordt. Dan volgt er geen ontzegging. Maar als zo iemand vijf keer in de maand amok maakt in het ziekenhuis, worden er andere maatregelen genomen.”

Ook letten artsen beter op dat ze bij bijvoorbeeld een slecht-nieuwsgesprek aan de kant van de deur gaan zitten. „Als je bij het raam gaat zitten en het wordt mensen te veel, zit je klem.”