’Geruststelling en pijnstilling is het halve werk’

De veiligheid van de patiënt staat in het ziekenhuis centraal. Maar ook het personeel moet zich veilig voelen, want anders gaat het mis.

Een man wordt bij de eerste hulp van het Haagse Westeinde-ziekenhuis plat op de grond gehouden door vijf politieagenten en twee beveiligers. Hij slaat wild om zich heen, de agenten moeten al creativiteit inzetten om hem in toom te houden en ondertussen niet te verwonden.

De sluis tussen de voordeur en de werkelijke ingang van de eerste hulp van het Westeinde lijkt even het decor van de tv-serie ’ER’.

De neergehouden man blijkt zijn moeder en zus achterna te zijn gerend, die gewond en bang voor zijn geweldsuitbarstingen uit huis zijn gevlucht naar de spoedeisende hulp (SEH). De man wil voorkomen dat zij hem aangeven. Zijn angst wordt waarheid: hij wordt gearresteerd.

De patiënt staat voorop op de eerste hulp, daarom hebben de medewerkers eerst de patiënten afgezonderd in een van de verste behandelkamers. Van daaruit kunnen de dader en de slachtoffers elkaar niet zien. Daarnaast is het deze nacht zaak om de veiligheid van het personeel te garanderen.

Het Haagse binnenstadsziekenhuis Westeinde doet niet mee aan het project Veilige Zorg, maar is al lang bezig om de veiligheid van het personeel te vergroten. „Jaren geleden namen medewerkers ontslag vanwege de agressie van patiënten die ze niet meer aankonden. Ook zaten geregeld verpleegkundigen thuis met stress en trauma’s. Sinds we aandacht hebben voor de veiligheid van onze eigen mensen, is het verloop bijna nihil en het verzuim flink gedaald”, vertelt Frans de Voeght, zorgmanager van de SEH.

Ondertussen stompt op de eerste hulp een andere man hard tegen het kogelwerend glas van de balie. De secretaresse vertelt hem op vriendelijke toon dat er snel iemand naar hem toe komt en dat hij rustig in de wachtkamer plaats moet nemen. Terwijl ze dat zegt, kijkt ze met een schuin oog naar de beveiliger die naast haar zit. De voor de nacht ingehuurde bewaker van G4S houdt de man, die ADHD heeft, goed in de gaten.

De nachtwacht waarschuwt de verpleging dat ze deze patiënt niet zomaar binnen moeten laten, omdat hij agressief gedrag vertoont. „Hij schopte buiten ook al tegen alles waar hij maar tegen aan kon trappen. Als hij niet naar binnen hoeft, liever niet.” Na een kort gesprek trekt de man huiswaarts.

Het Westeinde heeft een van de grootste eerstehulpafdelingen in Nederland. Vorig jaar kwamen 44.000 patiënten naar deze SEH. Op éen dag komen soms 150 patiënten binnen.

De wachtkamer wordt behalve met camera’s ook via een computer in de gaten gehouden. Op het scherm zien de medewerkers wie er in de wachtkamer zit en hoe snel die moet worden geholpen. „Die wachtkamer moet zo leeg mogelijk blijven, want de drie belangrijkste opwekkers van agressie zijn lange wachttijden, pijn, alcohol en drugs”, zegt verpleegkundige Rianne Lam.

Later in de nacht komt een Marokkaanse man met kiespijn binnen. Het is druk, waardoor de wachttijd is opgelopen. Na een uur wordt hij boos en gaat schreeuwen. Een arts beteugelt de woede door met hem te praten en hem een pijnstiller te geven. De jongeman wordt rustig en gaat naar huis. „Geruststelling en pijnstilling is vaak het halve werk. De mensen willen begrip voor hun toestand, want hun leed is altijd het ergst.”