Ook voor De Mol geldt: met geld is gelukkig nog niet alles te koop

Hoe zou de mediavoorstelling van het televisiewezen eruit hebben gezien als de tv-zender Tien van John de Mols Talpa een daverend succes was geworden? Het lijkt een absurde vraag, daags nadat de Nederlandse mediatycoon zich gedwongen zag de restanten van zijn jongensdroom (het hebben van een eigen zender) te verkopen aan zijn concurrent RTL Nederland. Maar hoe hypothetisch ook, het antwoord zegt wel degelijk iets over de vraag of we het vertrek van de zender Tien moeten betreuren of juist moeten toejuichen.

Wat ons betreft het laatste. Het idee achter Tien was al te simpel. Gooi er flink wat Bekende Nederlanders tegenaan, scharrel links en rechts wat sportrechten bij elkaar, sla er een nietje door en je zult zien: het publiek zal het prachtig vinden. Dat bleek in de praktijk tegen te vallen. Praatprogramma’s kwamen niet echt van de grond. Nieuwsprogramma’s flopten de een na de ander en zelfs met het populaire voetbal moest Talpa honderdduizenden kijkers inleveren. Ze haakten af omdat ze primair als consument behandeld werden en zich in die rol gedwongen zagen eerst bergen reclame tot zich te nemen, voor ze aan hun eigenlijke liefhebberij toekwamen, het voetbal.

We leven in een commerciële, consumentistisch getinte samenleving. Maar gelukkig blijkt de consument niet bereid alles voor zoete koek te slikken. Het floppen van Tien bewijst dat er grenzen zitten aan het verkopen van gebakken lucht. Televisie is amusement, maar zelfs binnen dit genre wenst de consument serieus te worden genomen en haakt hij af bij een zender die als los zand aan elkaar hangt en die hem bij de uitoefening van in zijn liefhebberij (het kijken naar voetbal) treitert.

Overigens is het floppen van Tien geen reden opgelucht adem te halen. RTL ontfermt zich over de brokstukken en dat betekent dat we nog jaren mogen genieten van het samengebalde venijn van een programma als ’De Gouden Kooi’. De deal met RTL brengt ook met zich mee dat het commerciële segment van de omroep meer kijkers zal gaan trekken. RTL-baas Van Westerloo heeft al aangekondigd de voetballiefhebbers ’ouderwets’ te zullen bedienen. Dat is dus slecht nieuws voor de publieke omroep. Deze week stelde minister Plasterk deze omroep gerust met de verzekering dat een grootscheepse hervorming niet nodig en zelfs onwenselijk is. In dezelfde brief legde hij echter ook de vinger bij een vijftal knelpunten die er niet om liegen. Kortom, de publieke omroep zal alle zeilen bij moeten zetten voor het goede antwoord op de flop van Tien.