Is het toeval dat het gaat over homo’s en vrouwen?

De rk kerkleiding gebruikt de vorming van één Katholieke Theologische Faculteit in Utrecht om het docentenbestand te schonen. Bisschop Eijk vindt enkele gerespecteerde academici niet recht in de leer. (Trouw, 20 januari). Als oud collega van de Utrechtse moraaltheoloog Vosman durf ik mijn hand in het vuur steken voor zijn kerkelijke loyaliteit. Het recht van de kerk en de bevoegde kerkelijke hiërarchie om de kerkelijke loyaliteit te beoordelen van docenten is duidelijk. De vraag is alleen hoe deze loyaliteit wordt gemeten.

Collega Vosman was voor mij een voorbeeld van loyaliteit aan de kerk. Hij hielp pastores en studenten hun weerstand tegen kerkelijke leerdocumenten te overwinnen, zodat betrokkenen zich er serieus mee gingen bezig houden. Hij verdedigde en presenteerde de brede katholieke moraalopvatting tegenover historische en hedendaagse versmallingen. Hij sprak studenten en pastores aan op grensoverschrijdingen inzake de kerkelijke regelgeving, zoals de bevoegdheden van pastoraal werk(st)ers (handen af van de sacramenten!). Als gelovige participeerde hij zelf in het kerkelijke leven en stimuleerde studenten daartoe, onder andere door het organiseren van kloosterweekends.

Blijkbaar is het enige criterium waarop nu beoordeeld wordt het recht in de leer zijn in publicaties. Het voordeel hiervan is dat publicaties publiek zijn en dus controleerbaar, ook al zijn andere criteria voor loyaliteit, zoals hierboven aangegeven, belangrijker. Ook hier ontzeg ik de kerk niet het recht deze publicaties op rechtzinnigheid te beoordelen, zeker in de kerndisciplines van dogmatiek en moraaltheologie. Maar als daarover geen publieke verantwoording wordt gegeven, laadt de kerkelijke autoriteit de verdenking op zich bepaalde kwesties en vragen taboe te verklaren.

Is het toevallig dat het vragen betreft met betrekking tot homoseksualiteit en de positie van de vrouw in de kerk? Geef theologen de ruimte en de opdracht nieuwe vragen in een veranderende tijd aan de orde te stellen, uiteraard in een integere en loyale uiteenzetting met de kerkelijke traditie en leer.