EU krijgt niets voor elkaar tijdens top met Poetin

Een EU-top met de Russische president Poetin is geëindigd met gekibbel. Er werd zelfs geen poging gedaan dat te verhullen. Maar Poetin gaf geen krimp, hij weet dat de EU hem nodig heeft.

Voorzitter Barroso van de Europese Commissie noemde de gesprekken met Poetin ’open, vrij en heel eerlijk’, diplomatiek jargon voor gewoon ruzie. Barroso maakte ook duidelijk dat de EU zich niet door Poetin uit elkaar laat spelen. „Wie een probleem heeft met een lidstaat van de EU, heeft een probleem met de hele EU”, zei hij, doelend op de conflicten van Rusland met Polen, Litouwen en Estland.

Maar Poetin leek niet erg onder de indruk. „Laten we niet zo dramatisch doen”, zei hij op een gezamenlijke persconferentie. „Of we willen of niet, de relatie tussen Rusland en de EU zal zich blijven ontwikkelen.”

De ontmoeting tussen EU-voorlieden en Poetin vond plaats in een vakantieoord bij de Zuid-Russische stad Samara. Poetin had de regie goed in handen. Demonstranten tegen Poetins autoritaire bewind werden op grote afstand gehouden.

De conflictstof tussen de EU en Rusland stapelt zich op. Centraal in die problemen staat Pools vlees. Rusland boycot al anderhalf jaar vlees uit Polen, wat volgens Polen een politieke boycot is. Aanvankelijk verweet Polen de Europese Commissie dat ze het vleesprobleem niet serieus nam en Polen niet te hulp schoot. Vandaar dat de Polen hard uitpakten met een veto tegen EU-onderhandelingen met Rusland over een alomvattend verdrag over samenwerking. Dat heeft de vleeskwestie hoog op de EU-agenda gekregen.

Dat Poolse veto zit de EU zelf meer dwars dan dat het Rusland schaadt. Het is immers vooral de EU die een alomvattend verdrag met Rusland wil, want dat geeft de gelegenheid om over van alles te onderhandelen met Rusland. Maar Poetin heeft daar nauwelijks belang bij. Hij kan prima zaken doen met de EU-landen afzonderlijk. Die landen zijn zo afhankelijk van Russisch gas en andere grondstoffen dat Poetin zich weinig zorgen hoeft te maken.

Dus blijft Rusland Pools vlees boycotten, ook al zegt commissievoorzitter Barroso nog zo vaak dat er niets mis is met dat Poolse vlees. „Anders zou Pools vlees niet kunnen circuleren binnen de EU”, zei Barroso gisteren nog eens.

Poetin ging er niet op in. Wel beschuldigde hij sommige EU-staten (doelend op Polen) van „economisch egoïsme dat niet altijd spoort met de belangen van de EU”. „Zijn er geen grenzen aan de solidariteit binnen de EU?”, vroeg hij.

EU-voorzitter Angela Merkel van Duitsland liet haar ergernis blijken over Russische maatregelen tegen demonstraties. „Ik hoop dat ze de gelegenheid krijgen hun mening te uiten”, zei ze.

Tegenstanders van Poetin, onder wie de voormalige schaakheld Garry Kasparov, die naar de top in Samara wilden gaan, werden in Moskou tegengehouden. Hun vliegtickets en paspoorten werden urenlang achtergehouden, zodat ze het vliegtuig misten. Merkel zei dat dat haar zorgen baarde.

Of dat gekibbel ook de sfeer van de gesprekken achter gesloten deuren bepaalde, is de vraag. Zo zei de Russische minister van economische zaken, German Gref, dat de laatste meningsverschillen met de EU over Ruslands lidmaatschap van de wereldhandelsorganisatie WTO praktisch zijn opgelost. De EU is al lang voorstander van Russisch lidmaatschap omdat Rusland zich dan aan WTO-regels zou moeten houden. Acties zoals die tegen het Poolse vlees zouden dan moeilijker worden.