Machtspoliticus aan top parlement

De Duitse CDU-er Hans-Gert Pöttering (1945) wordt vandaag de nieuwe voorzitter van het Europese Parlement.

Pötterings almacht in de volksvertegenwoordiging van de Europese Unie is onbetwist. Er is zelfs nog nooit een Europees Parlement gekozen zónder Pöttering. Hij zit er al sinds 1979, toen de vergadering van nationale parlementariërs werd vervangen door een orgaan met direct verkozenen. Van de nu 785 europarlementariërs behoort hij tot de zes mensen van het eerste uur.

Pöttering is al jaren het gezicht van de overkoepelende fractie van christen-democraten en conservatieven, de Europese Volkspartij (EVP). Hoewel buiten de instituten van de EU weinigen weten wat de EVP is, noch wat bijvoorbeeld de socialistische PES of de liberale ALDE zijn, zijn de voorzitters van deze clubs machtige mannen.

De EVP herbergt het Nederlandse CDA, maar ook de Spaanse Partido Popular en het Italiaanse Forza Italia. Zo’n koepelfractie is als een kruiwagen met kikkers, maar mits goed bestuurd legt ze veel gewicht in de schaal. Pöttering is zich bewust van deze macht, en hij gebruikt ’m. Toen het Europees Parlement in 2004, bij het samenstellen van de nieuwe Europese Commissie van Barroso, dwarslag bij de benoemingen van Neelie Kroes en de Italiaan Rocco Buttiglione, trok Pöttering vanuit Berlijn aan de touwtjes. Brussel durfde geen stap te zetten zonder overleg met hem. Kroes overleefde, Buttiglione sneuvelde.

De katholieke Pöttering, jurist uit het Noord-Duitse Nedersaksen, staat bekend als een machtspoliticus. Hij stelt zich pragmatisch op om te garanderen dat zijn fractie te allen tijde de grootste is. Zijn uitgesproken standpunten bewaart hij voor kwesties buiten het electoraat, zoals de toetreding van Turkije tot de EU. Pöttering is daar faliekant tegen.

Met hun auto’s met chauffeur, hun business class vluchten en hun grote afstand tot de ’gewone’ parlementariërs hebben de fractievoorzitters in het Europees Parlement allemaal hun eigen koninkrijkje. Maar nu krijgt Pöttering pas echt een warme plek. Zoals op de topbijeenkomst van regeringsleiders, waar de parlementsvoorzitter steevast een half uurtje mag spreken. „Ja, dan gaan we altijd even slapen”, zei een hoge Nederlandse diplomaat daar ooit over. Maar Pöttering onderschatten is geen goed idee.