Opwarming aarde gaat de veilige grens passeren

Dat de aarde opwarmt en de zeespiegel stijgt – en dat de mens daarvoor verantwoordelijk is – is volgens de klimaatcommissie van de VN zo goed als zeker. In de meeste scenario’s is de aarde in 2100 gevaarlijk warm.

Nederland loopt de komende eeuw nog geen gevaar door de stijgende zeespiegel, maar de aarde is in 2100 vermoedelijk meer opgewarmd dan de nog als veilig aanvaarde twee graden Celsius.

De voorspellingen uit het vierde IPCC-rapport, dat gisteren in Parijs is gepresenteerd, verschillen niet veel van die uit het derde rapport van 2001. Maar de zekerheid waarmee de klimaatcommissie van de VN haar boodschap brengt, is ongeevenaard.

Meer dan 2500 wetenschappers uit 130 landen, die samen het Intergovernmental Panel on Climate Change vormen, voorzien een eeuw van hogere temperaturen, heftigere regens, smeltende ijskappen, grotere droogtes, meer hittegolven en een stijgende zeespiegel. En het is voor meer dan 90 procent zeker dat de mens hiervan de oorzaak is. Dat was in 2001 nog maar voor 66 tot 90 procent zeker.

Afhankelijk van de economische ontwikkelingen en de inzet van fossiele brandstoffen of duurzame energiebronnen is de aarde in 2100 1,8 tot 4,0 graden warmer dan in 1990, met een onzekerheidsmarge van 1,1 tot 6,4 graden Celsius. De zee staat tegen die tijd 18 tot 59 centimeter hoger.

Het KNMI houdt vast aan zijn vorig jaar gepubliceerde voorspelling dat in 2100 de zee voor de Nederlandse kust 35 tot 85 centimeter hoger zal staan. Ook dat is geen grote bedreiging voor de Nederlandse kustverdediging, maar wel meer dan de IPCC-voorspelling. Dat komt, legt C. Katsman van het KNMI uit, deels door regionale verschillen en doordat het IPCC het afkalven van de ijskappen op Groenland en Antarctica alleen vermeldt, maar niet verwerkt in de berekening.

De temperatuurstijging is bedreigender. Alleen in het gunstigste scenario, waarin de wereld massaal overstapt op duurzame energie, verwacht de IPCC een stijging van 1,8 graden – met een marge van 1,1 tot 2,9 graden. In alle andere gevallen wordt het meer dan twee graden, en dat is een grens die veel wetenschappers niet zouden willen overschrijden. Dan zou de natuur de door de mens ingezette opwarming kunnen gaan versterken.