Schrijf een brief aan je toekomstige zelf . Maar leg de lat niet te hoog.

In 2011 vindt een vrouw de volgende e-mail in haar inbox: „Als je voortijdig je school hebt verlaten, dan ben je echt een stommeling. En als je nog niet spaart voor je pensioen, doe het dan nu, want anders is het te laat. Herinner je je nog dat we vijfhonderd dollar per maand hebben afgesproken? Ik wil niet dat je met een lager bedrag akkoord gaat, wat er ook gebeurt.”

Deze brief is niet afkomstig van een bemoeizieke partner, maar van de vrouw zelf. Ze schreef dit jaar een bericht aan haar ’toekomstige ik’, een initiatief op internet (www.futureme.org) waar al meer dan 368.520 brieven gepost zijn. Het draait allemaal om de vraag ’Wat zou je tegen jezelf willen zeggen over vijf jaar, of over vijftien jaar? Wat wil je bereikt hebben, welk moment mag je absoluut niet vergeten?’

Je kunt een e-mail over dertig jaar laten bezorgen, maar doorgaans kiezen mensen een kortere periode van hooguit drie jaar. Het is mogelijk om de ’brieven’ privé te houden, maar ze kunnen eveneens – ook anoniem – op het net worden gezet. „Het is geen service om gewone dingen te onthouden, maar het gaat vooral om wat je jezelf op de lange termijn zou willen vertellen”, zegt de 30-jarige Matt Sly uit de Verenigde Staten, die vijf jaar geleden futureme.org bedacht. Als scholier kreeg hij eens de opdracht een brief aan zichzelf te schrijven. Die opdracht bleef hem bij en samen met de 32-jarige Jay Patrikios uit San Franciso besloot hij deze website te lanceren. In november worden de beste brieven gebundeld in een boek.

Het resultaat op internet is een ratjetoe van goede voornemens, hartverscheurende verhalen, schaamteloze ontboezemingen, overpeinzingen en bemoedigende berichten. Soms humoristisch: „Lieve FutureMe, zou je zo vriendelijk willen zijn een tijdmachine uit te vinden, teruggaan in de tijd en mij wat geld geven? Ik kan het nu goed gebruiken.”

Maar ook ellendig: „Lieve FutureMe, ik hoop dat je gelukkig bent met je man en ik haat de gedachte dat dit niet het geval zal zijn. Mijn leven is één grote ellende. Mijn kinderen respecteren me niet, ik heb een hekel aan mijn baan. Het enige waar ik echt van geniet is Jim, maar onze relatie is op leugens gebaseerd.”

De lezer treft er zelfs hier en daar een afscheidsbrief, zoals die van Andrew Wagner, die in 2005 als soldaat voor een jaar naar Irak vertrok: „Ik wil mezelf welkom heten, maar Brooke, schatje, als ik niet terug kom uit Irak... Ik hou zoveel van jullie. Weet dat ik mijn werk in het leger deed, omdat ik dat aan mezelf verplicht voelde. Alsjeblieft, wees niet boos. De kinderen hebben je nodig en, zelfs nu ik er niet ben... ik ook. Pas goed op jezelf en ik zal voor altijd bij je zijn.”

De buitenstaander voelt zich hier een voyeur die toegang heeft tot veel persoonlijkere zieleroerselen dan het gemiddelde weblog biedt. Futureme.org biedt dagboekfragmenten en noodkreten van duizenden gewone mensen. De hoop op een betere toekomst verwoord in duizenden brieven.

„Deze berichten hebben in wezen niet met de toekomst te maken, maar juist met het heden”, zegt de Nederlandse futurist Marcel Bullinga. „Ze drukken de hoop uit op een beter leven, een leven waarin je minder fouten gaat maken, minder drinkt en niet meer zoveel gaat overwerken. Het is meer een prikkel om nu wat aan je situatie te doen, zodat die toekomstverwachtingen in vervulling kunnen gaan.”

Toch kiezen maar weinig mensen ervoor om zichzelf een bericht te sturen dat al de volgende dag zal aankomen. Op Futureme.org geen briefjes met ’Vanaf morgen ga je alles anders doen’. Vaak moeten er jaren voorbijgaan voordat de eens geschreven e-mail naar de auteur terugkeert.

Waarom worden zoveel boodschappen vol goede voornemens de verre toekomst in geslingerd? Het is niet vanzelfsprekend dat de toekomst zoveel beter zal zijn dan het heden. Maar mensen willen daar wel graag in geloven, weet Bullinga.

„De toekomst biedt je de mogelijkheid dat je het ook goed kunt doen, dat het beter zal worden. Daardoor zien we de toekomst vooral als hoopvol. Als je filmpjes bekijkt met fantasieën over later, dan is het heel paradijselijk en rooskleurig. Wanneer ik lezingen geef en die beelden laat zien, vertel ik de mensen dat ze het schreeuwende kind er maar bij moeten denken. Onze visie op de toekomst is wel erg idealistisch.”

De toekomst is per definitie romantisch, zegt Bullinga. „We houden niet van toekomstige doemscenario’s. Voor ellende hoef je geen moeite te doen. Maar iets van je leven maken, dáár moet je wel je best voor doen. En door zo’n bericht te maken, kun je daarbij stilstaan.”

Sommige auteurs gebruiken de site als een zoete herinnering uit het verleden. Voor anderen, die hopen op een verandering van zichzelf of de ander, is de site minder vrijblijvend. „Het gaat niet alleen maar om wensen. Er zitten hele concrete mails tussen, bijvoorbeeld van een 16-jarige jongen die hoopt dat hij over een aantal jaren zijn school heeft afgemaakt. Zo’n voornemen geeft een soort houvast. Vooral als je je plannen deelt met anderen.”

Juist de openbare reacties zijn voor veel deelnemers de reden om eens extra stil te staan bij hun verlangens en goede voornemens. „Je wens krijgt een zwaardere lading als je weet dan duizenden anderen dit bericht ook gelezen hebben.”

Een e-mail aan jezelf moet vooral een prikkel zijn om nú wat aan je situatie te verbeteren, is Bullinga’s overtuiging. Ook als je de e-mail over acht jaar pas weer in je inbox zult vinden. „Je kunt jezelf wel een e-mail sturen met je verwachtingen over je leven in 2015, maar het lijkt me zinvol om jezelf élk jaar een e-mail te sturen om jezelf op het goede spoor te houden. Eigenlijk ben je dan bezig om een handboek voor je hele leven uit te schrijven.”

Of leg de lat niet te hoog, zoals af en toe een deelnemer inziet. Verwacht niet dat je toekomstige ’ik’ zoveel beter is dan je huidige zelf. Waarom zou je jezelf later confronteren met voornemens die je toch niet gerealiseerd hebt? Is het nog plezierig te ontdekken dat je vroeger zoveel idealen had, maar nu met lege handen staat?

Alice heeft er wat op gevonden. Zij opent over twee weken dit bericht, dat ze zichzelf een jaar geleden gestuurd heeft. „Het maakt niet uit of je nu losse relaties hebt, of een vaste vriend. Als ik kijk hoe de ontwikkelingen zijn gegaan in de voorbije maanden waarin ik mijn toekomstige ik e-mails stuurde, dan zal er de komende tijd niet veel veranderen. Maar dat is prima, dat is het leven. Geniet van de dingen die je hebt.”