Waarom is nieuws vermaak?

In een item over de ChristenUnie greep het NOS Journaal naar stereotiepe beelden. Een instituut verkwanselt zijn statuur.

Het ’NOS Journaal’ van acht uur van dinsdag 6 februari gaat grotendeels over het nieuwe regeerakkoord. In het eerste item komen de onderwerpen AOW, milieu, bezuinigingen, abortus en asielbeleid aan de orde. Het tweede item gaat nog eens uitgebreid in op abortus. Bij de opening van het journaal wordt met grote woorden aangekondigd: „ChristenUnie verandert de abortuswet.” Er worden vijf prime-time-minuten voor uitgetrokken. Het blijkt om een minieme verandering te gaan – de invoering van een onbepaalde bedenktijd bij een overtijdbehandeling onder de zestien dagen – maar de toon is gezet.

De voorzitter van de stichting Schreeuw om Leven wordt van stal gehaald. Deze stichting is op geen enkele wijze verbonden aan de ChristenUnie, maar dat doet er niet toe, het levert vermakelijke beelden op. Grijze mensen die bidden en in de bijbel lezen (ach, kijk ze toch eens zitten). Daarna volgt een impressie van Bunschoten-Spakenburg, dat wordt neergezet als een wereldvreemd reservaat voor streng gelovigen, oftewel een typisch ChristenUnie dorp. Verslaggever Gerri Eickhof is er speciaal heen getogen. Hij heeft het over ’de christen-voormannen van weleer’ en citeert een bijbeltekst. Ondertussen zien we beelden van vrouwen met kinderen, een vrouw in klederdracht en vooral veel kerken.

Het zou hetzelfde zijn als het Journaal, wanneer GroenLinks in de coalitie had gezeten, beelden van krakers en vechtende anti-globalisten had vertoond. Vervolgens zouden we een verslaggever in Beerta (Groningen) aan de slag zien met een reportage over oude communisten die lyrisch zijn over Stalin en de triomf der arbeidersklasse. Zo wordt een hele politieke stroming, door het opvoeren van radicale splinters die niets met deze stroming van doen hebben, erg makkelijk weggezet.

Dit is subjectieve en kinderachtige stemmingmakerij in plaats van objectieve gedegen journalistiek. Een opvatting van de redactie wordt op tendentieuze en suggestieve wijze als nieuws gebracht. Maar dit is het NOS Journaal, tot voor een paar jaar ver boven alle Nederlandse nieuwsprogramma’s verheven, onomstreden, betrouwbaar en gezaghebbend. Die tijd is echt voorbij. Het Journaal moet vooral leuk en makkelijk zijn en veel kijkers trekken. Nieuws wordt lui in belegen sjablonen gevangen, nieuws is vermaak.

Het is ontluisterend hoe een instituut als het NOS Journaal in een paar jaar tijd zijn geweldige statuur verkwanseld heeft.