Servië ontvangt Ahtisaari met gezonde tegenzin

De Servische president Tadic heeft het VN-voorstel voor Kosovo gisteren afgewezen. „Servië, en ik als president, zullen de onafhankelijkheid van Kosovo nooit accepteren.”

Martti Ahtisaari ging hoogstpersoonlijk langs in Belgrado en Kosovo’s hoofdstad Prisitina om zijn plannen te presenteren. Zijn voorstel, waarvan delen gisteren openbaar werden, voorziet in een vrijwel onafhankelijk Kosovo. Alleen de woorden ’onafhankelijkheid’ en ’staat’ ontbreken.

Ahtisaari werd niet bepaald met open armen ontvangen in Belgrado. Premier Kostunica, die eerder deze week dreigde alle banden te verbreken met landen die een onafhankelijk Kosovo erkennen, weigerde hem te ontmoeten.

Tadic viel over de ’mogelijkheid van onafhankelijkheid’ die het voorstel opent. Ook het Servische ministerie van buitenlandse zaken reageerde afwijzend, omdat het plan „de huidige staatsgrenzen van Servië dramatisch zou veranderen”.

Kosovo mag van Ahtisaari in de toekomst toetreden tot internationale organisaties, waaronder wellicht de Verenigde Naties. Verder mag het een eigen vlag en volkslied hebben, en geld lenen bij instellingen als de Wereldbank en het IMF. Dat laatste moet ’de zeer moeilijke economische situatie’ verbeteren, hoewel Kosovo anderszijds ook de schulden overneemt die Servië nu nog voor de regio draagt.

In Pristina was de ontvangst gisteren een stuk hartelijker. De Albanese meerderheid in de regio wil niets liever dan losbreken van Servië. Dat is de facto het geval als de VN-Veiligheidsraad het voorstel van Ahtisaari volgende maand overneemt. Daarin wordt niet meer gerept van Servische soevereiniteit over het gebied.

In de komende maand mogen beide partijen nog wijzigingsvoorstellen doen. Als de Veiligheidsraad het plan in maart aanneemt, krijgen de Kosovaren vier maanden om een grondwet op te stellen. Na die periode zal VN-macht Unmik de bevoegdheden overdragen aan de lokale autoriteiten.

De Europese Unie, die Unmik opvolgt, zal vooral waarnemende taken krijgen, maar op bepaalde vlakken (justitie) houdt ze zeggenschap. De internationale gemeenschap blijft eindverantwoordelijk voor het uitvoeren van de overeenkomst.

In het plan staan ook bepalingen om de Servische minderheid tegemoet te komen. Zo moeten de autoriteiten een ’geest van vrede, tolerantie en interculturele en inter-religieuze dialoog’ bevorderen.