De kloof tussen het volk en het Vaticaan mag er wezen

Beloofd is beloofd. Toen Romano Prodi en zijn centrum-linkse coalitiegenoten de kiezers vorig jaar vroegen op hen te stemmen, stonden daar toezeggingen tegenover. Eentje daarvan was de belofte om samenwonende stellen – of ze nou hetero of homo zijn – wettelijk te erkennen. In het verkiezingsprogramma stond iets vaags over een samenlevingscontract.

Nu de tijd is aangebroken om die belofte na te komen, blijkt hoe supergevoelig dit thema ligt. De twee vrouwen die het wetsontwerp over het zogenaamde Pacs (civiel solidariteitspact) moeten schrijven – de katholieke minister van gezinszaken en de niet-katholieke minister van gelijke kansen – kunnen het niet eens worden. En de katholieke kerk verzet zich fel tegen alles wat ook maar doet denken aan een homohuwelijk.

Uit wat de twee ministers tot nu toe op papier hebben gekregen, blijkt dat van een officiële ceremonie geen sprake kan zijn. Stellen kunnen bij de burgerlijke stand een certificaat laten maken waarin staat dat ze samenwonen. Dat geeft hen het recht om de partner te bezoeken in de gevangenis en in het ziekenhuis. Ook huurcontracten mogen worden overgezet. Over het recht op elkaars pensioen en erfenis steggelen de bewindsvrouwen nog. De katholieke minister vindt dat het stel daarvoor minstens tien jaar moet samenwonen, haar niet-katholieke collega drie of vijf jaar.

Het Vaticaan ziet de bui al hangen en gooit zich vol in de strijd. De paus heeft de afgelopen weken verscheidene keren benadrukt dat het huwelijk tussen man en vrouw niet aangetast mag worden. Twee homo’s die samenwonen mogen op geen enkele manier gelijkgesteld worden aan een echtpaar.

Guiseppe Betori, secretaris van de Bisschoppen Conferentie: „We willen niet dat Italië de kant van Nederland op gaat. Daar is huwen gelijkgesteld aan samenwonen en homostellen hebben het recht gekregen om kinderen te adopteren.” De president van Italië heeft deze week aangedrongen op een compromis tussen regering en kerk, maar het Vaticaan is onvermurwbaar: „Deze wet is overbodig.”

Dat worden verhitte debatten, straks, als de parlementariërs over het wetsontwerp gaan stemmen. Katholieken binnen zowel het rechtse als het linkse kamp schermen al met een referendum, om een eventuele wet weer ongedaan te maken. De gelovige minister van justitie zegt tegen te gaan stemmen. De bi-seksuele minister van milieu: „In de meeste EU-landen worden homostellen erkend. De Italiaanse politiek moet moed tonen.”

Uit opiniepeilingen blijkt dat 88 procent van de Italiaanse bevolking zichzelf katholiek noemt. 67 procent van bevolking is vóór een samenlevingscontract voor homo’s, met pensioen en al. Van de katholieken vindt 55 procent het terecht dat homostellen wettelijk worden erkend. Een kloof tussen politiek en volk? Die tussen volk en Vaticaan mag er ook wezen.