Natuur is bij kleine boeren veruit in de beste handen

Het meeste geld gaat naar ’nieuwe natuur’ van landbouwingenieurs. Weggegooid geld.

Het Milieu en Natuur Planbureau concludeerde onlangs dat ’natuurboeren’ weliswaar voldoen aan de eisen, maar dat ze op foute plekken zitten en het niet lang volhouden.

Wel wel. Hier een ervaring over een zeer fraai stukje uiterwaarden aan de IJssel, sinds begin jaren 1990 natuurbeheerd door twee van mijn buren, die trachten te leven van hun boerenbedrijf met koeien. Om voor de aantrekkelijke subsidie in aanmerking te komen moeten zij pas maaien na het broedseizoen en houtwallen en rietkragen aanleggen. Dat laatste is niet even gepiept. Na de eerste zeven jaar vroegen de eigenaren enthousiast om voortzetting van het subsidiecontract. Nou neu, zei de overheid, de pot is leeg! Na enige druk kwam het geld er toch.

Het Milieu en Natuur Planbureau zegt dat de kwaliteit van de boerennatuur te wensen overlaat. De weidevogelstand blijft achteruitgaan. Nu weet geen enkele vogeldeskundige hoe je de geliefde grutto terug kunt krijgen, maar een ding is zeker: in de natuurbeheerde uiterwaarden waar ik op uitkijk, gruttoën nu de grutto’s. En dansen de kieviten en twieten de tureluurs. Zelfs de ooievaar is teruggekeerd.

Enkele kilometers stroomopwaarts bij Wijhe, waar Staatsbosbeheer een flink stuk ’nieuwe’ natuur heeft ingericht, is het even anders. In plaats van koeien in grazige weiden, hier paarden te midden van dorre zuringvelden met zwerfvuil, een enkele kraai vliegt krassend op. Geen weidevogel te zien, noch te horen.

Wanneer houden wij eens op met het afgraven van het mooiste landschap dat we hebben, om een wonderlijk soort oerbossen te kweken, tegen enorme kosten? En waarom gaat veruit het meeste natuurgeld naar de landbouwingenieurs bij grootschalige landinrichters zoals Staatsbosbeheer en de Vereniging Natuurmonumenten?

In Overijssel is het mooie landschap van uiterwaarden, singels en landerijen in enkele honderden jaren langzaamaan vormgegeven door boeren en landgoedeigenaren. Men hecht aan het traditionele landschap dat steeds meer wordt bedreigd.

Kleinschalig natuurbeheer, door de boeren die de omgeving goed kennen, en een aanvulling op hun karige inkomsten krijgen. Daarmee behouden wij ons mooie cultuurlandschap, tegen relatief lage kosten. Een echte win-winsituatie!