Indonesische kinderen krijgen jeugdjournaal

Deze zomer krijgt Indonesië een jeugdjournaal. In augustus wordt de eerste aflevering van ’Reportase Anak’ uitgezonden. De redactie wordt nu getraind. Met hulp van het ’NOS Jeugdjournaal’.

Miljoenen kinderen in Indonesië kijken iedere dag naar een van de dertig televisiezenders. Tekenfilms, entertainmentprogramma’s; er is altijd wel wat op de buis. Behalve een jeugdjournaal, dat ontbreekt nog in het Indonesische medialandschap. Maar in augustus komt ’Reportase Anak’ op de commerciële zender TransTV.

Een belangrijke, bijna historische gebeurtenis vindt Ria Ernunsari, hoofdredacteur van Reportase Anak. „Kinderen zijn in Indonesië niet gewend dat ze een stem mogen hebben, laat staan dat die op televisie wordt uitgezonden.” Toch zijn Indonesische kinderen wel klaar voor een dergelijk programma. „Er groeit nu een generatie op die zich niet kan voorstellen wat het is om te leven in een dictatuur. Door internet hebben ze toegang tot de hele wereld. Ze realiseren zich niet dat er slechts elf jaar geleden maar één Indonesische televisiezender was en dat MTV hier niet via de kabel mocht worden uitgezonden.”

Ernunsari is met de voltallige redactie voor een training naar Bogor getrokken om zich daar in alle rust voor te bereiden op de allereerste uitzending. Samen met journalisten van het Nederlandse, Zuid-Afrikaanse en Australische jeugdjournaal probeert de redactie in drie dagen een format voor het programma op papier te zetten. Ernunsari geeft aan dat het een moeilijke opgave is, zeker omdat de tien jonge redactieleden geen journalistieke ervaring hebben. „Ze zullen keihard moeten werken om onze doelstellingen te halen, maar de groep is enthousiast en dat helpt een heleboel.”

De tien redactieleden van het Indonesische jeugdjournaal zijn gekozen uit honderdduizend mensen die graag voor TransTV wilden werken. Stuk voor stuk zijn ze gemotiveerd iets te maken van het eerste journaal voor kinderen in hun land.

„Kinderen moet worden duidelijk gemaakt wat er om hen heen gebeurt, dat is zo belangrijk. Zonder een fatsoenlijke uitleg zullen ze de wereld nooit helemaal begrijpen”, zegt de 26-jarige verslaggever Ali Muamar Khadafi.

Indonesische kinderen leven vaak onder moeilijke omstandigheden. Meer dan een kwart van de kinderen onder de vijf is ondervoed, bijna drie miljoen kinderen werken.

Daarnaast is in Indonesië geen tekort aan afschuwelijke gebeurtenissen die een rechtstreeks effect hebben op kinderen. Tsunami’s, aardbevingen, bomaanslagen; televisiestations laten vaak de meest heftige beelden ongecensureerd zien. Voor het Indonesische jeugdjournaal ligt daar een duidelijke taak, het uitleggen van beelden aan een jonger publiek.

Samen met de andere redactieleden en de trainers heeft Khadafi op de eerste trainingsdag voorzichtig de eerste gedachten voor het uiteindelijke format op papier gezet. Een van de hete hangijzers blijkt de keuze van de presentator. De Indonesiërs zijn er bijna allemaal van overtuigd dat een kind het nieuws moet gaan presenteren. Een kind spreekt andere kinderen aan, menen zij.

Rob van Trier, eindredacteur van het ’NOS Jeugdjournaal’, is een van de trainers in Bogor. Hij ziet niet zoveel in een kind-presentator: „Het is een volwaardige baan, het is werk.”

Jacqui Hlongwane-Papo, oprichter van ’Kids News’ in Zuid-Afrika vult aan dat de presentator eerder een grote broer of zus moet zijn. „Een jong volwassene, iemand die wel serieus wordt genomen, maar een jonge uitstraling heeft.”

Uiteindelijk is het aan Reportase Anak om te bepalen wie het gezicht wordt van het Indonesische jeugdjournaal, benadrukt Van Trier. „Wij zijn hier als trainers, om onze ideeën te delen. Zij moeten uiteindelijk zelf het besluit nemen.”

Een jeugdjournaal in een jonge democratie als Indonesië heeft een belangrijke rol te vervullen, niet alleen kan het kinderen op hun rechten wijzen, het geeft hen de mogelijkheid de vaak moeilijke wereld te begrijpen. Daarnaast worden kinderen in het volwassen nieuws vaak als slachtoffer neergezet, iets dat niet ten goede komt aan hun eigen beeldvorming, meent de Zuid-Afrikaan Hlongwane-Papo. „Door kinderen serieus te nemen, creëer je bewuste volwassenen, die uiteindelijk de leiders van onze landen worden.”