moderne manieren

Onlangs hebben we mijn moeder, die tweeënhalf jaar geleden gestorven en gecremeerd is, bijgezet op de begraafplaats in ons dorp. Mijn vader, zus en ik hebben daar een plek uitgezocht, waar mijn vader te zijner tijd ook zijn urn geplaatst wil hebben. Nu heeft mijn vader er de laatste tijd al meerdere malen bij mijn zus en mij op aangedrongen dat we meebetalen aan het graf van mijn moeder (te weten het graf zelf dat nu voor twintig jaar betaald is, de grafsteen, plaatsing daarvan, enzovoort). Met meebetalen wordt bedoeld dat de kosten door drieën worden gedeeld. Eigenlijk heb ik geen inkomen; ik ben 24 en studeer nog. In theorie zou ik wel kunnen betalen: ik heb een kleine erfenis van mijn moeder en ook krijg ik jaarlijks een aardige gift van mijn oma. Mijn vader oppert dat ik de grafkosten ten laste breng van mijn erfenis. Maar eerlijk gezegd zit het me niet zo lekker. Die erfenis is, evenals het geld van mijn oma, bedoeld als spaargeld voor mijn toekomst. Ik heb al eens, heel gemeen, gedacht: als mijn vader sterft, draaien mijn zus en ik sowieso voor de kosten van de graven van onze ouders op. Kan hij, voor het zo ver is, dan niet de kosten van het graf van zijn vrouw betalen? Voor de volledigheid: mijn vader is niet armlastig en heeft meer dan voldoende middelen om het graf te betalen. Wat zegt de etiquette? Moet ik meebetalen aan het graf van mijn moeder?

Laat ik in mijn onnozelheid altijd gedacht hebben dat cremeren geen verdere kosten voor de nabestaanden met zich meebrengt. Is dat niet een van de redenen waarom mensen überhaupt kiezen voor cremeren: dat nabestaanden geen graf in stand hoeven te houden? Geen tastbaar stukje grond om excursies naar te maken, aan te harken en waarvoor je huur moet betalen.

En nu hééft uw moeder tot cremeren besloten, en krijgt de familie alsnog ruzie over wie haar grafsteen etcetera moet betalen. Ik vind dat heel eigenaardig. Maar goed, om uw vraag te beantwoorden: Nee, het lijkt me niet dat minvermogende kinderen moreel verplicht zijn voor die kosten op te draaien. De echtgenoot betaalt, zou ik zeggen. En het is niet erg aardig van uw vader (die wel in bonis is) om zijn kinderen deze rekening te presenteren. Aan de andere kant vraag ik me af: is het zo duur dat hier een punt van moet worden gemaakt? Waar moet ik aan denken? Duizend euro per jaar? Uw vader vindt het kennelijk ook te duur, als hij moeite doet om twee derde van de kosten op z’n dochters af te wentelen. Als iedereen in uw familie het eigenlijk te duur vindt, waarom stelt u dan niet voor de as te laten verstrooien? Dan zijn er geen kosten meer en dan kunt u uw moeder in alle rust gedenken, zonder dat uw introspectieve stemming wordt aangetast door knagende gedachtes over hoe zwaar de fysieke memorabilia drukken op uw portemonnee.

Ik heb een lieve, oudere vriendin. Zij is een dame van stand. Ik verwacht derhalve niet dat ze smakt en met kauwende, malende open mond eet, toch doet ze dit. Ik houd van deze lieve oudere dame, maar ga bijkans over mijn nek om met haar te moeten eten. Nu kan ik er niet onderuit ook haar voor een speciale verjaardag uit te nodigen. Het gezelschap zal klein zijn, dus haar gesmak hoorbaar. Hoe kan ik haar opmerkzaam maken op haar onsmakelijke eetgewoontes zonder haar te kwetsen? Of moet ik het maar laten gebeuren?

Oudere mensen kunt u beter niet heropvoeden. Tegen jongeren en leeftijdgenoten kun je nog wel eens een waarschuwende opmerking maken over slechte eetgewoontes, maar het corrigeren van een ouder iemand door een jongere maakt een brute indruk. Er zijn twee mogelijkheden: of ze weten wel hoe het hoort, maar ze kunnen het niet meer, omdat ze een bepaalde ziekte hebben of last van decorumverlies. Ofwel ze weten niet hoe het hoort, en dan zijn ze te oud om het nog te leren. Als u uw vriendin ’een dame van stand’ noemt, vermoed ik dat ze in categorie 1 zit (ze weet het best, maar ze kan het niet meer). Wat de achtergrond van haar gesmak en geslobber ook mag zijn, ik raad u aan om het te laten zitten, want uw terechtwijzing, hoe voorzichtig ook geformuleerd, zal bij haar pijnlijk aankomen en de kans dat het iets uithaalt is te verwaarlozen. Zelfs als ze probeert uw aanmaning ter harte te nemen, zal ze een tijdje later toch weer in het oude patroon vervallen. Probeer dit minpuntje maar te negeren en concentreer u op haar aansprekende kanten.

Mijn vriend en ik willen graag een kind, dus ik ben net gestopt met de pil. Mijn vraag is: wanneer moet je de familie vertellen dat je zwanger bent? Onze families zijn erg groot, en het is onmogelijk om het aan één familielid van zijn kant te vertellen, zonder dat iedereen (ook vrienden die geen familie zijn) het te weten komt. De moeder van mijn vriend is namelijk een echte roddeltante. Mijn vriend gelooft niet dat zijn moeder roddelt, maar ik weet dat ze eerder persoonlijke dingen over ons heeft doorverteld. Als ik zwanger ben, zou ik het meteen aan mijn moeder en mijn beste vriendin willen vertellen. Maar dan wil mijn vriend het natuurlijk ook aan zijn familie vertellen. En dan moeten we het meteen aan al onze vrienden vertellen, want dankzij zijn moeders geroddel en ’onschuldige’ opmerkingen komt iedereen het dan toch al te weten. Ik vertel het dan nog liever aan helemaal niemand tot een week of tien, maar mijn vriend vindt dat dat niet kan. Wat zou u ons aanraden?

Mensen vertellen altijd spannend nieuws door. Ga daar maar van uit. Neem daarom de aloude etiquetteregel in acht, die luidt als volgt: ’Vertel het nieuws van uw zwangerschap pas wanneer u drie maanden zwanger bent en niet eerder.’ Er kan te veel misgaan in de eerste drie maanden. Miskramen komen vaker voor dan u denkt. Stel dat uw zwangerschap spaak loopt. Dan moet u iedereen weer inlichten dat het feest niet doorgaat. Spreek dus af met uw vriend dat u uw kiezen op elkaar houdt tot u de driemaandengrens gepasseerd bent. Vertel het ook niet tegen uw moeder of beste vriendin. Dan krijgt u geen problemen met mensen die met uw goede nieuws aan de haal gaan.