’Ruim rekenen’ levert extra geld op

De drie beoogde coalitiepartijen hebben ruim twee miljard euro vrijgemaakt voor extra uitgaven. Daarvoor moest wel een belangrijke pijler onder het begrotingsbeleid van de afgelopen twaalf jaar worden gesloopt.

De twee paarse kabinetten en de twee kabinetten-Balkenende rekenden sinds 1994 met een bewust laag gehouden economische groei. De ervaring van de kabinetten-Lubbers in de jaren daarvoor was een dure les geweest. Die kabinetten rekenden steevast met een groeicijfer (en de daaraan gekoppelde stijging van de overheidsinkomsten), dat telkens te optimistisch bleek. Tussentijdse bezuinigingsronden en veel politieke onrust waren in die tijd het gevolg.

De Zalm-norm schreef na 1994 voor dat er werd gerekend met een bewust te laag ingeschatte economische groei. Daarmee bereikte Zalm rust in de coalitie en miljarden aan meevallers in de overheidsinkomsten. Meevallers die gebruikt dienden te worden om de staatsschuld te verlagen.

Volgens aanwijzingen van het Centraal Planbureau zou de komende vier jaar in het ’behoedzame scenario’ moeten worden gerekend met een economische groei van 1,75 procent, goed voor ruim zes miljard euro aan extra overheidsuitgaven. Aan de tafel van informateur Wijffels is nu afgesproken de groei iets minder behoedzaam te ramen en uit te gaan van 2 procent per jaar, goed voor nog eens twee miljard euro. Het lijkt een papieren maatregel, maar er zit een hele wereld achter. Voor de VVD is het desastreuze van een kabinet met daarin de PvdA al bewezen. De sociaal-democraten tonen zich de potverteerders van weleer. Naar verluidt had het CDA echter weinig moeite om in dat beleid mee te gaan. De christen-democraten zijn bevreesd dat met een bewust te laag geschatte economische groei in deze tijden van economische voorspoed de burger welvarender wordt, maar de publieke voorzieningen kariger.

PvdA-leider Bos veegde vorig jaar april al de vloer aan met dit onderdeel van de Zalm-norm. Hij wees er destijds op dat behoedzaam rekenen vooral betekent dat een kabinet de eerste drie jaar spaart om in het vierde jaar cadeautjes aan kiezers uit te kunnen delen. Bovendien zit er volgens Bos een liberale agenda achter dat beleid. De daaraan verbonden meevallers worden gebruikt om belastingen te verlagen, terwijl er, als er tegenvallers komen, toch bezuinigd moet worden. Het resultaat, een kleinere overheid, is steeds hetzelfde. Goed voor liberalen, maar niet voor de samenleving.