Romanticus Platini neemt het roer over

De ooit, op één zwarte dag na, voorbeeldige topvoetballer heeft gewonnen van de onberispelijke bestuurder pur sang. Met Michel Platini als nieuwe voorzitter van de Uefa is gekozen voor vernieuwing – en wie weet, een vleugje romantiek.

Ongetwijfeld gingen gisteren na de verkiezing in Düsseldorf de plichtmatige felicitaties van de gevestigde orde, die zich achter de verslagen president Johansson (77) had geschaard, met heimelijk gegrom gepaard. Door belegen bestuurders wordt de 51-jarige Platini niet alleen niet ervaren genoeg, maar – erger – vooral niet capabel geacht. Hij stelt de zaken te simpel voor, vinden ze bijvoorbeeld, als hij bepleit dat het voetbal intern zijn eigen wetten weer zou moeten kunnen bepalen – alsof er geen bindende Europese regelgeving bestaat.

Zelf profileerde Platini zich in de verkiezingsstrijd liever als de romanticus, in het besef uiteraard dat hij daarmee de nostalgische liefhebber zou kunnen aanspreken. De gelauwerde Franse spelmaker uit de jaren tachtig was er één van de soort waarvoor in het hedendaagse vaartvoetbal geen plaats meer is. ,,Ik begrijp heel goed dat het professionele voetbal zakelijk is geworden’’, zegt de bestuurder Platini in Voetbal International. ,,Maar we moeten niet vergeten dat voetbal ook een sociale functie heeft. Ooit begonnen we met voetballen om gezond te blijven en lol te hebben, niet om succesvol op de aandelenmarkt te zijn.’’

Zijn tegenstanders keerden zich de voorbije dagen tegen het ’presidentiële model’ waarmee Platini zich gelijk de bevriende Fifa-voorzitter Blatter veel macht zou willen toe-eigenen. Maar ook in dat kader riep Platini, mogelijk ter geruststelling, graag het betoverende verleden op. ,,Ik heb mensen om me heen nodig. Ik heb een doelman nodig die de ballen tegenhoudt, verdedigers om het doel af te schermen, middenvelders om me de bal te geven en aanvallers om te scoren. Precies zoals ik ook speelde.’’

Wie droomt bij dat beeld niet weg? Driemaal werd Platini uitgeroepen tot de beste speler van Europa, tweemaal tot de beste van de wereld. In 1984 leidde de sierlijke strateeg en vrijetrappenspecialist de Franse nationale ploeg naar de Europese titel. Met Juventus won hij twee Europa Cups. Maar de verovering van de voornaamste daarvan, die van de landskampioenen in 1985, wierp óók een smet op zijn palmares.

Vóór de finale tegen Liverpool vielen in het gedrang 39 doden in het Heizel-stadion van Brussel, maar Platini jubelde nadat hij de beslissende strafschop (1-0) had benut – en later nogmaals, met de beker in handen. Toen hij daarop door een journaliste van Libération werd aangesproken, zei hij: ,,Ik moet u één ding bekennen: in Brussel heb ik nooit aan de doden gedacht. Als u wilt weten waarom, moet u een psychiater het antwoord vragen. In het Heizel-stadion heb ik binnen enkele uren mijn grootste vreugde en mijn grootste schaamte beleefd.’’

In de jaren negentig deed Michel Platini in een gelegenheidsteam met (oud-)bekendheden uit de sportwereld vaak mee aan benefietwedstrijden. Er werd onder meer gespeeld voor Palestijnse slachtoffers, drugsverslaafden, kinderen met spierziekten en kankerpatiënten. Alleen voor de slachtoffers van het Heizeldrama speelde hij nooit. ,,Platini heeft de tragedie uit zijn geheugen gebannen’’, zei zijn biograaf.

Omdat al vroeg duidelijk was dat een grote carrière voor hem in het verschiet lag, maakte Platini zijn middelbare school niet af. Als mede-voorzitter van het organisatiecomité van het WK 1998 in Frankrijk, zei hij al ruim vóór het toernooi: ,,Ik ben mij bewust van mijn beperkingen, voor een deel veroorzaakt door het afbreken van mijn middelbare school. Ik beweer niet een bedrijf te kunnen leiden met een budget van meer dan 1,5 miljard francs en waarvoor in 1998 ruim twaalfduizend mensen werken.’’

,,Platini heeft hersens in zijn voeten’’, zei ooit de Franse bondscoach Hidalgo. De speler was zelf later geen geslaagde bondscoach, waarna hij de bestuurlijke top besteeg – eerst als persoonlijk adviseur van Fifa-president Blatter, later in het uitvoerend comité van zowel Fifa als Uefa. ,,Het is goed dat ik van het veld af ben’’, zei hij. ,,Ik zou als coach geen rekenschap willen afleggen aan een stel aandeelhouders.’’