Koster nederig na moeizame zege Ajax

Ajax, weer koploper, is even labiel als de concurrenten. Het is zaak de periode tot de winterstop goed door te komen, beseft interim-coach Koster nederig.

Op de hindernisbaan die de eredivisie klaarblijkelijk voor de onevenwichtige top van Nederland is geworden, werd het veertiende obstakel dan toch weer genomen door Ajax, zij het in een doffe stijl en uiteindelijk met enig angstzweet op het voorhoofd. Een week na de diepe val in de Arena tegen NAC (1-3) golden er kale doelstellingen in Tilburg, waar interim-coach Koster onomwonden stelde dat slechts de winst telde.

Doordat daaraan werd voldaan (2-3) begint Ajax als koploper aan de derde ’superzondag’, waarop de wankelmoedige kampioen PSV in Amsterdam moet worden bestreden. Maar Ajax was zaterdag (ook) door Willem II in een groot gedeelte van de eerste helft én in de slotfase uit balans gebracht. Vooral dat laatste mocht óók typerend heten voor de nationale verhoudingen in breder perspectief. Bij 1-3 leek Ajax zich weinig zorgen meer te hoeven maken en toch wekte het geen verbazing dat door een enkele tegentreffer de onrust weer om zich heen greep.

Het is een euvel, een vergaand gebrek aan stabiliteit, waardoor dit seizoen alle al dan niet vermeende topclubs worden getekend. AZ werd er al vroeg door teruggeworpen, de wederopbouw van Feyenoord stokt herhaaldelijk (nederlagen tegen PSV en FC Twente, niet meer dan 0-0 gisteren bij VVV), Ajax hapert even vaak en het toppunt was vrijdag de ontluisterende 2-4 nederlaag van het slappe PSV tegen Roda JC. Positief beschouwd zou kunnen worden gesproken van een toename van spanning en onvoorspelbaarheid, elementen waarmee een competitie normaal gesproken is gediend.

Maar dat zou, ongeacht de lof die slagvaardige subtoppers als NAC en Roda JC voor hun uitbarstingen verdienen, toch een te eenzijdige zienswijze zijn. Aan bovengenoemde ontwikkelingen zou de stelling kunnen worden verbonden dat het niveau in bredere zin stijgt, maar die kan voorlopig allerminst worden gestaafd aan de prestaties in Europa, waar dit seizoen FC Groningen, Heerenveen en FC Twente alweer vroeg waren uitgespeeld. Eerder wordt steeds vaker bevestigd dat het algehele peil er niet beter op wordt, in het bijzonder dat van de topploegen.

Dat ervaart ook Adrie Koster als tijdelijke coach van Ajax, nu de voorspelbare eerste effecten van weer een trainerswisseling in Amsterdam zijn weggeëbd. Vorige week zei de Belg Vertonghen in Voetbal International de rustiger aanpak van Koster, opvolger van de explosieve Ten Cate, prettig te vinden. Hij mocht daarmee een breder levend gevoel verwoorden, inmiddels is duidelijk dat ook Kosters mogelijkheden begrensd zijn. Hij schuift nu met spelers, zoals in grote lijnen ook Ten Cate en de dáárvoor ontslagen Blind moesten doen, in eerste aanleg vooral om mankementen te camoufleren – zo goed en zo kwaad als dat gaat dan.

Zo had Koster zich zaterdag bovenal willen wapenen tegen opkomende backs bij de tegenstander, een bepaald niet diepgravend tactisch aspect waarmee Ajax desondanks door NAC voor schut was gezet. Het had de Spanjaard Luque, evenals Suarez zwak in het ’meeverdedigen’, zijn plaats gekost. Rommedahl, wel altijd bereid om te draven, verscheen weer eens op rechts en verdere verdedigende taken op die flank waren toebedeeld aan Gabri (nog voor rust geblesseerd vervangen door Colin) en Maduro. Willem II-coach Jonker knikte begripvol, toen Koster naderhand uitlegde waarom hij zijn spelers zo had gerangschikt.

Laten het volgens de trainerslogica verantwoorde kunstgrepen zijn geweest – níet daardoor, maar door een reeks van toevalligheden leidde Ajax halverwege tamelijk riant met 1-3. Een fout van verdediger Janse (Bakircioglu, 0-1), onhandig verdedigen van Rommedahl (Bobson, 1-1), een glijpartij van Kargbo (Suarez, 1-2) én een blunder van doelman Aerts (Vertonghen, 1-3) lagen aan de doelpunten ten grondslag. En nog kreeg Ajax het benauwd, na een late koptreffer van Swinkels (2-3).

Het is zaak de periode tot de winterstop goed door te komen, sprak Koster – om de kale doelstellingen te onderstrepen van wat toch de koploper van Nederland is. Daarna kunnen de nu niet beschikbare Davids en Vermaelen mogelijk voor iets meer stevigheid zorgen, en misschien kan dan alsnog een creatieve middenvelder worden gekocht. Maar voorlopig heeft Koster al een ’stopzinnetje’ gevonden voor zijn toch al nederige analyses. ,,Dit is de realiteit’’, zei hij zaterdag bij voortduring. Het is maar al te waar, en het geldt niet alleen voor Ajax.