Beducht voor burgermansfatsoen

Met Kees Klop ging een scherpe cultuurcriticus verloren. Zo voorzag hij midden jaren negentig al de ineenstorting van de VVD.

Vooral in de jaren tachtig en negentig droeg Kees Klop, als plaatsvervangend directeur van het wetenschappelijk instituut van het CDA, veel munitie aan voor een doordacht christen-democratisch antwoord op de cultuur van vrijheid-blijheid en consumentisme.

Klop was een sterk pleitbezorger van het gemeenschapsdenken, dat steeds meer de ideologische basis is geworden van de in 1980 gevormde fusiepartij van protestanten en katholieken. Tegelijk toonde hij zich beducht voor benepenheid en burgermansfatsoen. Om die reden sprak hij zich openlijk uit tegen Elco Brinkman als CDA-aanvoerder. Als Brinkman het over christen-democratische normen en waarden heeft, zei hij, riekt het al gauw naar truttigheid en fatsoensrakkerij.

De extra dimensie van het gemeenschapsdenken moest in zijn woorden komen uit „naastenliefde die het groepsdenken doorbreekt”. Met die houding trad de hervormde Klop ook de opkomst van de islam in Nederland tegemoet. Hij zag in „het principiële pluralisme, dat onze politiek altijd heeft gekenmerkt, een betere leidsman dan in de liberale vrees voor fundamentalisme”.

Midden jaren negentig voorzag hij al de ineenstorting van de VVD, omdat de ideologie van de liberalen in zijn ogen te smal was.

Klop opereerde in politiek en bestuurlijk Den Haag voornamelijk in de luwte van de studeerkamer. Eind 2001 trad hij naar buiten om NCRV-voorzitter te worden. Dat ging hem slecht af. Hij overspeelde zijn hand toen hij in 2005, in een poging de identiteit van de omroep te versterken, voorstelde alle medewerkers naar een cursus protestantisme te sturen. Hij stootte hiermee nogal wat NCRV-mensen tegen het hoofd. Meer in zijn element was hij als bijzonder hoogleraar politieke ethiek aan de Katholieke universiteit Nijmegen. Zijn levensmotto was, schreef hij eind jaren negentig in een van zijn columns in deze krant, „liefde, geloof en goede zorg voor de medemens”.