Platini daagt rasbestuurder Johansson uit

Een duidelijker tegenstelling is nauwelijks denkbaar, vandaag bij de verkiezing van de nieuwe voorzitter van de Uefa. Een rasbestuurder, de zittende Zweedse president Johansson, wordt uitgedaagd door een gereputeerde oud-topvoetballer, de Fransman Platini.

Over de Nederlandse voorkeur bestaat geen onduidelijkheid – en dat is nog zacht uitgedrukt. KNVB-voorzitter Jeu Sprengers, tevens penningmeester van de Europese voetbalunie, is een overtuigd aanhanger van de 77-jarige Lennart Johansson, die de Uefa sinds 1990 aanvoert. ,,Er is behoefte aan stabiliteit en autoriteit in de leiding’’, zegt Sprengers. ,,Objectief kan worden gesteld dat die eigenschappen bij Johansson ruimer aanwezig zijn. Platini heeft nog niet de indruk gewekt over leiderskwaliteiten te beschikken.’’

Michel Platini (51), de stijlvolle middenvelder van voorheen die onder meer de Franse ploeg in 1984 naar de Europese titel leidde, is sinds 2002 lid van het uitvoerend comité van zowel de Uefa als de wereldvoetbalbond Fifa. Zijn campagne week op twee punten af van die van Johansson. Platini wil het maximum aantal ploegen in de Champions League uit de grote landen (vier) verminderen, opdat meer werkelijke kampioenen (uit kleinere landen) aan het toernooi kunnen deelnemen. Daarnaast zou hij het bestuurlijke model van de Uefa willen veranderen.

Grof gezegd lijkt Platini te willen inspelen op de kritiek dat vooral de rijke clubs steeds rijker worden in de Champions League, die geldt als het pronkstuk van het bewind van Johansson. Aan diens hand is de Uefa dankzij het elitetoernooi en het lucratieve continentale kampioenschap uitgegroeid tot een florerende organisatie. In het kamp-Johansson wordt erop gewezen dat de kleine bonden meedelen in de excessieve winsten – vorig seizoen ruim 32 miljoen euro – die volgens Sprengers voor 80 procent door de vijf grote landen (Engeland, Spanje, Italië, Duitsland en Frankrijk) worden binnengebracht.

Achtergrond en leeftijd van de tegenspelers bij de verkiezing van vandaag in Düsseldorf werken clichématige beeldvorming in de hand – bijvoorbeeld dat het zou gaan tussen geld en de romantiek van Platini, die met graagte zegt terug te verlangen naar elementen uit de tijd waarin de commercie nog niet domineerde. Paradoxaal genoeg lijkt de zeventiger Johansson de progressieve kandidaat. KNVB-voorzitter Sprengers noemt hem de ‘uitvinder’ van de Champions League en hij prijst het organisatiemodel dat de Zweed rond de eeuwwisseling bij de Uefa liet invoeren. Een staf van professionals doet het dagelijkse werk, voorzitter en bestuur houden toezicht.

Platini staat het ‘presidentiële model’ voor, met meer directe invloed van de voorzitter. Hij heeft Johansson, die in Zweden is blijven wonen, verweten niet altijd aanwezig te zijn op de Uefa-burelen in Genève. Sepp Blatter, de Fifa-voorzitter die wel veelvuldig in zijn hoofdkwartier te Zürich verblijft, werd door Platini ten voorbeeld gesteld – en toevallig was dat allerminst. De twee kunnen het zeer goed vinden sinds Platini zich in 1998 aan Blatters zijde schaarde toen een nieuwe voorzitter van de Fifa moest worden gekozen. Uitgerekend Johansson, die lang de enige kandidaat leek, moest het afleggen tegen Blatter na een campagne die naderhand met list, bedrog en omkoping is geassocieerd.

Sprengers is bang dat (ook) Platini de macht naar zich toe wil trekken en hij vindt dat de oud-speler gecompliceerde vraagstukken ‘simplistisch’ bekijkt. ,,Michel was een uitstekende vrije-trappenspecialist, maar voetbal moet bestuurd worden. Daarbij ben je bijvoorbeeld gebonden aan Europese wetgeving, en dat onderschat hij. Ook vind ik zijn model weinig Europees. Hij is, niet verwonderlijk, als Chirac in Frankrijk: Parijs beslist. Dat kan bij de Fifa vanwege de diversiteit soms nodig zijn, maar in Europa lijkt het mij wenselijker om argumenten uit te wisselen en zo naar meerderheden te zoeken. Een verkiezing van Platini zou een enorme stap terug zijn.’’

Het wordt spannend vandaag. Beide kandidaten zeggen op grond van mondelinge toezeggingen zeker te zijn van de overwinning. De strijd verscherpte in de laatste dagen. Platini wees op Johanssons gevorderde leeftijd. ,,Ik sta symbool voor de toekomst, Johansson voor het verleden.’’ Johansson toonde zich beledigd. Hij heeft tweemaal succesvol tegen kanker gestreden en hij pretendeert fitter te zijn dan menige vijftiger. ,,Ik ontken mijn leeftijd niet, maar ik hoop dat ik net als een fles wijn ben en ieder jaar beter word.’’