Van Basten vangt weer bot bij Van Nistelrooij

Voor de tweede maal heeft bondscoach Van Basten zich vergeefs tot de sinds het WK gepasseerde Van Nistelrooij gewend. De spits liet gisteren weten niet voor een terugkeer in Oranje te voelen.

Eind vorige week hadden Van Basten en zijn assistent Van ’t Schip in Madrid een gesprek met de aanvaller van Real. In het najaar ving de bondscoach al eens bot bij Van Nistelrooij, toen in een telefonisch onderhoud. Na de tweede toenaderingspoging, en enkele dagen bedenktijd, is er wat Van Nistelrooij betreft nog steeds onvoldoende basis voor een hernieuwde samenwerking.

Volgens een korte verklaring van de KNVB is Van Nistelrooij vorige week voorgehouden dat zijn positie gezien de toegenomen concurrentie is gewijzigd. Garanties konden hem niet worden geboden, en vreemd was dat allerminst. Evenals Van Bommel, die onder Van Basten niet meer voor Oranje wil uitkomen, behoort Van Nistelrooij objectief beschouwd tot de beste achttien voetballers van Nederland – niet meer en niet minder.

Het was interessant om te bezien of Van Basten, de jonge coach, en Van Nistelrooij, al te drastisch verbannen, nu (eens) de beheersing van een werkelijke prof zouden kunnen tonen. Van Basten is als eerste in de fout gegaan, tijdens het WK nog, door de pers eerder dan Van Nistelrooij zelf op diens verwijdering uit het elftal voor te bereiden. Maar nadien was de speler ook allerminst vrij te pleiten.

In een grotendeels ongenuanceerde aanval betichtte Van Nistelrooij de bondscoach van vriendjespolitiek. Van Basten betoogt steevast dat hij zich louter door technische voorkeuren laat leiden. Of de zijne (voor bij Ajax geschoolde of daarop gelijkende voetballers) verstandig zijn kan voer voor discussie zijn, maar níet dat hij er zoals elke coach het recht toe heeft. Daarbij valt te beredeneren waarom de weinig gestroomlijnde Van Nistelrooij bij de voormalige stilist Van Basten niet ten volle in de smaak valt.

Van Nistelrooij appelleerde met zijn onbewijsbare aantijging waarschijnlijk niet onbewust aan een volksgevoel uit de onderbuik. Op verkapte wijze, niet in citaatvorm, liet hij bovendien een voorval uit het kamp van Oranje – een flauw voordrachtje waarin hij zijn cynisme en ergernis had laten blijken – naar buiten brengen. Nadat Van Basten voor de eerste keer weer contact had gezocht met Van Nistelrooij, werd officieel gerapporteerd dat de partijen niet nader tot elkaar waren gekomen. Officieus werd gefluisterd dat er harde woorden zouden zijn gevallen.

Het lag voor de hand dat die laatste ’informatie’ uit het kamp van de speler kwam. Zulke dingetjes geven toch te denken, voor een voetballer die vanwege zijn leeftijd (30) als gerijpt te boek zou moeten staan. Van Nistelrooij heeft inmiddels méér dan de bondscoach interne codes van het profvoetbal op het hoogste niveau geschonden. Van Basten heeft bovendien zíjn misstap erkend en het is bepaald niet niks dat hij zich nu voor de tweede keer wendde tot een speler die hoe dan ook zijn integriteit in twijfel heeft getrokken.

Het kon als bemoedigend worden opgevat dat de nog altijd onervaren Van Basten voor een inschattingsfout wilde uitkomen, en er wellicht van wil leren – zonder extreme concessies te willen én kunnen doen. Met zijn nieuwe afwijzing ontmaskert Van Nistelrooij vooral zichzelf. Zoveel reden tot verongelijktheid heeft hij werkelijk niet, en al helemaal niet nu de bondscoach dan toch de eerste tekenen van inschikkelijkheid vertoonde. Van Nistelrooij en zijn geestverwant Van Bommel hebben nooit bewezen van zóveel waarde te kunnen zijn dat een martelaarsrol nu gerechtvaardigd zou zijn.

Voor Van Bommel mag Van Basten dan te streng zijn geweest, de speler overschreed een grens door te bedanken – en dat doet in feite Van Nistelrooij nu ook. AZ-trainer Van Gaal noemde die uiterste stap destijds als tv-analist in professioneel opzicht afkeurenswaardig. Het is toch aardig om dat te memoreren nu summiere en zakelijke kritiek van Van Gaal op Van Basten danig wordt overtrokken én nu de bondscoach de eerste aanzetten tot enige professionele (zelf)correctie leek te willen geven.