Actie tegen misstanden uitzendbranche

De dood van een Poolse uitzendkracht is aanleiding voor de brancheorganisatie voor uitzendbureaus (ABU) en de vakbond om samen naar de rechter te stappen.

Ze hebben het bedrijf Euro Business Holland – waarvoor de Pool werkte – aangeklaagd. Met de gezamenlijke rechtsgang willen ze wanpraktijken rond Oost-Europese uitzendkrachten aan de kaak stellen. Het bedrijf uit Barneveld heeft volgens bestuurder Marcel Nuyten van FNV Bondgenoten ’willens en wetens’ Poolse werknemers aan gevaarlijke situaties blootgesteld. Bondgenoten zegt over bewijzen daarvoor te beschikken.

Directeur Hans Weijel van Euro Business Holland zegt ’buitengewoon verbaasd’ te zijn. „De bedrijven waaraan wij mensen uitlenen, hebben er zelf voor te zorgen dat het veilig is. Het is ondoenlijk voor uitzendbureaus om daar 24 uur per dag toezicht op te houden. Tenzij het in een bedrijf notoir onveilig is, en dat was hier niet het geval. De verzekeraar van het bedrijf heeft de schade ook gewoon erkend.” Weijel vindt dat zijn bedrijf ten onrechte als malafide wordt afgeschilderd.

Voor de ABU en FNV Bondgenoten is de zaak van de Poolse uitzendkracht Pjotr Mikszik een belangrijke test voor de vraag wie verantwoordelijk is voor de arbeidsomstandigheden van een uitzendkracht. Het is de eerste keer dat zij gezamenlijk in een dergelijke zaak optrekken. Na een uitzending van het programma Netwerk over het ronselen van Polen voor gevaarlijke klussen in Nederland, heeft de kwestie ook de aandacht van de politiek gekregen. Kamerleden van PvdA, CDA en SP hebben staatssecretaris Van Hoof (sociale zaken) gevraagd om op te treden tegen de misstanden.

Bondgenoten en de ABU klagen dat de overheid niet adequaat reageert. „De arbeidsinspectie heeft te weinig capaciteit”, constateert woordvoerder Remco Icke van de ABU. „Het afgelopen jaar zijn er rond tewerkstelling van buitenlandse uitzendkrachten slechts 193 boetes uitgedeeld voor overtredingen van cao-afspraken en arbo-regels.”

Icke wijst erop dat uit recent onderzoek in opdracht van de ABU is gebleken dat zo'n 5000 bureautjes, waaronder eenmansbedrijfjes en busjes, actief zijn die het niet zo nauw nemen met de wet en regelgeving. Ze bemiddelen naar schatting 100.000 Poolse arbeidskrachten op de Nederlandse markt. „De markt is te vervuild en dat leidt tot problemen met zelfs een tragisch sterfgeval tot gevolg. Daarom wilden we nu een daad stellen om meer van dit soort ongevallen te voorkomen.”

Het steekt gerenommeerde uitzendbedrijven dat ze worden geassocieerd met dit soort louche ondernemingen. De ABU pleit al langer voor een screening van alle uitzendbureaus, „een soort apk-keuring”. Normen, ontwikkeld door de branche zelf in overleg met de vakbonden, agrarische sector en werkgeversorganisatie, gelden al voor ABU-leden en zouden voor alle uitzendbureaus moeten gelden. Icke: „Iedereen is het erover eens, alleen de overheid steunt het niet.”

Ook vakbondsbestuurder Nuyten meent dat de overheid haar taak verwaarloost. „Het is geen wonder dat mensen sceptisch zijn over Europa als je ziet dat dit soort sociale zaken niet geregeld zijn. Wat dat betreft moet er nog heel wat werk worden verzet.”