De politieke voormannen wel of niet in het kabinet?

Wie komen er in vak K, het vak voor ministers en staatssecretarissen? Trouw bericht over ontwikkelingen in de marge van de formatie.

Het is nog allerminst zeker dat de onderhandelaars van CDA, PvdA en ChristenUnie het eens worden over de vorming van een coalitie. Maar in politiek Den Haag wordt al gespeculeerd over de vraag of de drie voormannen als het zover komt zelf zullen toetreden tot het kabinet.

Voor CDA-leider Jan Peter Balkenende, sinds 2002 premier van drie kabinetten, lijkt dat wel vast te staan. In de partij is zijn positie vrijwel onomstreden. Niet zo verwonderlijk. Met Balkenende als lijsttrekker kwam het CDA bij drie achtereenvolgende Kamerverkiezingen (2002, 2003 en 2006) als grootste partij uit de bus. Als premier slaagde hij erin om in politiek en maatschappelijk roerige jaren ingrijpende hervormingen door te voeren.

En Wouter Bos? Voor de verkiezingen zei hij dat hij niet onder een CDA-premier in een kabinet zou gaan zitten. Dan zou hij beter fractieleider in de Tweede Kamer kunnen blijven, vond hij. Maar na de verkiezingen ging hij vragen daarover uit de weg.

De christen-democraten zouden graag zien dat Bos in het kabinet gaat zitten. Ze zouden dat opvatten als een teken dat het trauma van de mislukte formatie van 2003 is verwerkt en de PvdA echt wil investeren in de nieuwe coalitie. Bos wordt daarin dan vice-premier en, waarschijnlijk, minister van financiën (van 2000 tot 2002 was hij al staatssecretaris op dat departement).

Daarmee zou hij in de voetsporen treden van zijn voorganger Wim Kok. Ook die voerde eerst oppositie tegen een CDA-premier (Lubbers) om daarna in diens volgende kabinet vice-premier en minister van financiën te worden. Politiek een riskante keuze. Kok slaagde er echter in de sociaal-democraten in één klap te verlossen van het beeld dat de schatkist bij hen niet in goede handen is. Zo legde hij mede de basis voor zijn latere premierschap.

Voor de ChristenUnie is regeren helemaal nieuw. Aanvoerder André Rouvoet geldt als kundig en beschikkend over een goed politiek gevoel. Wat dat betreft zou hij zo het kabinet in kunnen. Probleem voor de CU is dat de zespersoonsfractie voor de helft uit nieuwkomers bestaat. Er is dan ook enige druk om Rouvoet voor de Kamer te behouden. Mocht hij dat doen, dan zal het CDA dat vast niet beschouwen als een blijk van wantrouwen.