’Meer investeren in werknemer’

Mensen die hun baan dreigen kwijt te raken, moeten makkelijker in andere sectoren aan de slag geholpen kunnen worden. De FNV wil dit vastleggen in een raamafspraak met de werkgevers en een nieuw kabinet.

Dat zei FNV-voorzitter Agnes Jongerius gisteren in haar nieuwjaarstoespraak. Terwijl in sommige sectoren ontslagen vallen, dreigen in andere sectoren – zoals zorg en onderwijs – juist tekorten. Jongerius: „Zou het niet mooi zijn als je van die sectoren een soort communicerende vaten kunt maken, waarbinnen werknemers naadloos kunnen doorstromen van de ene baan naar de andere?”

Werknemers zijn hiertoe best bereid, concludeert de FNV, die dit liet uitzoeken door TNS Nipo. Driekwart van de geënquêteerden wil wel naar een andere sector overstappen als ze hun baan verliezen. Een derde denkt daarbij ook aan de zorg, een kwart wil wel het onderwijs in. Veruit de meesten vinden dat ontslagen medewerkers bereid moeten zijn tot omscholing naar ander werk.

Jongerius bepleitte verschillende maatregelen om de overstap van de ene naar de andere sector te vergemakkelijken, zoals het vervallen van werkgeverspremies in proefperiodes bij plaatsing of scholing in een andere bedrijfstak. Verder denkt ze aan het fiscaal stimuleren van individuele leerrekeningen en een nationaal scholingsfonds.

Met werkgevers wil ze afspraken maken zoals die nu al binnen sectoren worden gemaakt in sociale plannen, over omscholing, werk-naar-werktrajecten, en stageplaatsen. Maar Jongerius deed ook een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van werknemers om hun inzetbaarheid bij de tijd te houden: „Minstens een keer per jaar een stevige cursus hoort er gewoon bij.”

Ook CNV-voorzitter René Paas verwacht dit jaar inzet van de werkgevers om een eind te maken aan het „maatschappelijke schandaal” dat er 300.000 onvervulde vacatures zijn terwijl meer dan een miljoen mensen aan de kant staan. Tijdens zijn nieuwjaarsrede, gisteren, kondigde Paas nieuwe initiatieven aan van zijn vakcentrale. Zo wil het CNV in cao's afspraken over investeringen in de (loopbaan)ontwikkeling van individuele werknemers. Dat moet voorkomen dat mensen uitgeblust raken en het plezier in hun werk verliezen. Paas: „We maken nu mee dat mensen die als jonge honden bevlogen aan het werk zijn gegaan, tegen elkaar zeggen: hoe lang moet jij nog? We moeten mensen vragen wat ze vinden van het werk dat ze nu hebben, en wat ze over tien jaar willen doen.”

Investeringen in de ontwikkeling van individuele werknemers moeten uit de loonruimte komen. Paas wil niet gezegd hebben dat een reële loonsverbetering niet meer belangrijk is, maar noemt dat onderwerp overbelicht: „Mensen denken een paar keer per jaar aan wat ze verdienen, maar ze voelen iedere dag of ze met plezier naar hun werk gaan. Het gaat om meer dan geld alleen.”

Paas hekelt werkgevers die klagen over vacatures die ze niet vervuld krijgen, terwijl ze herkeurde WAO'ers niet in dienst willen nemen en zelfs kans zien mensen die minder dan 35 procent arbeidsongeschikt zijn te ontslaan. De CNV-voorzitter wil dat het nieuwe kabinet de werkgeverspremies verlaagt voor ondernemers die mensen uit de kwetsbare groepen in dienst nemen. Paas: „Zoals we in het milieubeleid het principe kennen dat de vervuiler betaalt, zo moet ook de ondernemer die de sociale kosten aan de samenleving laat daarvoor opdraaien.” Tegen een differentiatie van werkgeverspremies zal ingebracht worden dat die moeilijk uitvoerbaar is en tot bureaucratie leidt, beseft Paas. „Maar op dit moment lijden de goede ondernemers onder de slechte. We willen in ieder geval een proef om te zien of dat niet rechtvaardiger kan.”