Irak-plan van president Bush bij voorbaat omstreden

Nog voor president Bush zijn plan voor meer troepen in Irak heeft gepresenteerd, is de politieke strijd erover al hoog opgelopen.

Bush zal zijn nieuwe Irak-beleid deze week bekendmaken, misschien morgen al. Volgens uitgelekte onderdelen van het plan zouden er 20.000 extra militairen naar Irak gaan, voornamelijk naar Bagdad. De soldaten krijgen een nieuwe schietinstructie, en zullen worden ingezet in de meest onveilige gebieden.

Verder gaan de VS de Iraakse regering strenger dan tot nu toe houden aan een aantal politieke doelstellingen. Zo moet ze een groot aantal lagere ambtenaren en militairen terugnemen die vanwege hun banden met het regime van Saddam Hoessein door de VS en hun bondgenoten waren ontslagen. En de olie-inkomsten moeten eerlijk worden verdeeld over de provincies van Irak.

De politieke steun voor het plan is zeer beperkt. Bij de Republikeinen is John McCain, gedoodverfd kandidaat voor de presidentsverkiezingen in 2008, voor het sturen van meer troepen. Maar veel andere partijgenoten weten het niet meer zo zeker.

De politieke leiders van de Democraten, de meerderheidspartij in het Huis van Afgevaardigden en de Senaat, Nancy Pelosi en Harry Reid, hebben Bush per brief ernstig afgeraden om meer soldaten te sturen.

Theoretisch kunnen de Democraten het plan blokkeren door tegen de wet te stemmen die het geld voor de troepen regelt. Maar de Democratische voorzitter van de senaatscommissie voor buitenlandse zaken Joe Biden wijst die mogelijkheid af. Biden, sinds zondag verklaard kandidaat voor 2008, zou het een enorme fout vinden om extra troepen te sturen, maar je kunt de opperbevelhebber van het leger – en dat is Bush nu eenmaal – niet tijdens een oorlog de soldaten weigeren waarom hij vraagt, zegt hij.

Zijn partijgenoten weten dat nog niet zo zeker. Pelosi heeft in ieder geval geëïst dat de miljoenen die de extra soldaten gaan kosten apart komen te staan van de kosten voor de huidige troepenmacht. Binnenkort zal Bush een noodwet indienen voor 100 miljard dollar (77 miljard euro).

Het is de vraag of de Democraten die aparte posten er werkelijk uit zullen durven te halen. Dan bemoeien ze zich wel heel direct met de strategie in de oorlog. Dat die rol het Congres volgens de Grondwet niet toekomt, zal hen niet van slaap beroven. Wel dat ze dan pas goed medeverantwoordelijk zijn voor de manier waarop de oorlog afloopt.