Werving door goede-doelenorganisaties irriteert, maar toch komt er geld binnen

Goede doelen weten dat telefoontjes thuis, aanklampen op straat en mailings op naam tot grote ergernis leiden. Maar het levert nu eenmaal geld op.

Hoewel uit een enquête van het tijdschrift Onze Wereld blijkt dat 57 procent van de mensen grote goede- doelenorganisaties niet vertrouwt, stijgen de inkomsten uit donaties gestaag. Jos de Voogd van Cordaid – een koepelorganisatie voor onder meer Memisa en Mensen in Nood – weet dat organisaties zich die kritiek aantrekken. „Met de tsunami-actie hebben de organisaties achter gironummer 555 voor het eerst geprobeerd zo goed mogelijk te verantwoorden wat er met het geld gebeurde. Dat is best ingewikkeld. Het duurt even voor we concrete resultaten kunnen laten zien. Een huis in een ver land staat er niet zomaar.”

Een goede oplossing vond De Voogd de radiospots waarin bekende Nederlanders verwezen naar de website. „Daar konden we in een uitgebreid verslag die nuance wel kwijt. Ook mensen die geen tijd hebben om het allemaal te lezen weten dan in ieder geval dat we ons daar verantwoorden. Dat geeft al meer vertrouwen.”

Cordaid probeert ergernis te voorkomen door post op naam zo veel mogelijk naar de vaste achterban te sturen. Maar Amnesty zegt er net als veel anderen niet aan te ontkomen en werft telefonisch, per post en op straat. „De klachten hierover zijn sporadisch”, zegt de woordvoerder.

Volgens de enquête leidt onder meer het gebrek aan vertrouwen ertoe dat mensen liever aan kleine organisaties geven dan aan grote. Paul van Tongeren van Oxfam-Novib ziet dat ook: „Mensen gaan vaker naar het buitenland, komen bijvoorbeeld in Thailand met mensen in contact en beginnen een stichting om ze te helpen.” Toch groeien ook de inkomsten van Oxfam, een van de grootste goede doelen. „Ik denk dat mensen het ook leuk vinden om een buurman te steunen die ergens in Roemenië een school bouwt. Je ziet en hoort het resultaat meteen.”

Oxfam speelt in op die behoefte. „Onze decemberactie ’koop een ezel voor iemand in een ontwikkelingsland’ was een geweldig succes. We hebben een miljoen uit de markt gehaald, zoals dat heet.”

Grote organisaties beseffen dat ze transparant moeten werken. Als ze geen goed verhaal hebben bij de hoogte van het salaris van de directie, lopen ze het risico in spraakmakende lijstjes terecht te komen. Ze publiceren allemaal hun jaarverslagen op internet. De Voogd van Cordaid: „Toch moeten mensen wel realistisch zijn. Bij ons gaat 9 procent op aan ’het apparaat’, oftewel de strijkstok, terwijl uit de enquête blijkt dat mensen vinden dat het niet meer dan 5 procent mag zijn. Dat gaat niet. Je hebt geld nodig om inkomsten te verwerven, om contacten te leggen in de landen, voor je personeel op kantoor.” Op de particuliere markt liggen de kosten nog hoger: van elke euro die mensen doneren gaat vijftien cent naar werving.” Daarmee zit Cordaid nog onder de richtlijn, waarin staat dat een kwartje op mag gaan aan telefoontjes, wervingsbrieven en straatacties en slechts 75 cent terecht hoeft te komen bij het goede doel.