nieuwe boeken fictie

Deze in Egypte én daarbuiten immens populaire roman uit 2004 schetst een mild, humoristisch beeld van de bewoners van het ’Het Yacoubian’, ooit een respectabel appartementencomplex in Cairo, nu een verzamelplaats van velerlei Egyptische types: zoals een werkloze ingenieur die aan niets anders denkt dan aan vrouwen (’hij kende ze in alle soorten en maten’), een kille zakenman, een homoseksuele intellectueel (als jongen ingewijd door zijn Nubische bediende), en de armoedige bewoners van de hoogste verdiepingen. De auteur betrok zelf jarenlang een tandartsenpraktijk in het fameuze gebouw. Zijn bestseller is ook verfilmd als ’The Yacoubian building’.

Wordt ons leven verrijkt door filosofie? Socrates denkt van wel, Wittgenstein van niet (aldus Eyre). Het tweetal, woonachtig in de Ideenwereld sluit een weddenschap, met de scholier Ben Warner als inzet. Die mag de hun wereld bezoeken, en woont zo onder meer een discussie bij over geluk, waarin Boeddha, John Stuart Mill, en nog zowat beroemde denkers aller tijden binnen beperkte tijd (afgesloten door een ’toet’) hun zegje mogen doen. Eyre lijkt met haar ’roman’debuut een tweede ’De wereld van Sofie’ te willen schrijven, maar haar lovenswaardige poging tot popularisering mist de esprit en diepgang om de leek écht tot filosofie te bekeren.

De in 2005 uitgekomen nieuwe vertaling van wat eerst ’De gebroeders Karamazov’ heette, was uitverkocht, maar is nu weer verkrijgbaar. De vertaling is niet geheel onomstreden (zie Trouw 23-12-2006).

Ten Hove (een pseudoniem), nu adviseur, behoorde eerder tot de inner circle van een ministerie, en onthult in de roman hoe daar toe gaat, belooft de uitgever. Het verhaal draait om de ambitieuze ambtenaar Clemens van der Veer die steeds meer macht naar zich toetrekt, nadat hij is aangesteld in het omstreden Ministerie van Veiligheid. Ten Hove weet misschien iets van de ambtenarij, maar een intrigerend personage neerzetten is een heel ander vak; wat Clemens bezielt, wat er door hem heengaat, of hij wel een echt mens is, dat blijft duister.

Moedig van uitgeverij Spectrum om deze monumentale Hongaarse roman uit 1986 als Rainbow-pocket uit te brengen. Het boek speelt zich deels af in vooroorlogs Duitsland, deels in het Hongarije van de jaren vijftig, en deels in het Berlijn van de jaren zeventig. Uniek eraan is de ongelooflijke precisie waarmee Nádas emoties beschrijft, wat hem vergelijkingen met Proust opleverde.