Nieuwe hbo-opleiding levert lang niet altijd baan op

Nieuwe hbo-opleidingen trekken wel studenten. Maar de kans op werkloosheid is bij een aantal van die opleidingen bovengemiddeld groot.

Ruim 16 procent van alle afgestudeerden van de hbo-studie international business & management studies (ibms) is anderhalf jaar nadat ze hun diploma hebben gehaald nog werkloos. Dat blijkt uit cijfers van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt. Deze hbo-studie, een soort Engelstalige commerciële economie, illustreert het duidelijkst dat niet alle opleidingen die de hogescholen aan het begin van dit decennium begonnen succesvol zijn op de arbeidsmarkt.

De hogescholen profiteerden tussen 2000 en 2002 van nieuwe regels die hen veel vrijheid gaven naar eigen goeddunken opleidingen op te zetten. Die regels werden al snel aanzienlijk aangescherpt, maar in de tussentijd bedachten de hogescholen tientallen opleidingen die nog niet eerder bestonden, met klinkende namen als multimediadesign en entertainment management. Zo wilden zij extra studenten trekken.

Ook ibms stamt uit die tijd. De studie kan aan ruim twintig hogescholen gevolgd worden en trekt per jaar meer dan 2200 eerstejaars. Daarmee is ze de grootste van alle opleidingen die in die jaren begonnen.

Bestuursvoorzitter Norbert Verbraak van de Fontys Hogescholen stond kritisch tegenover de wildgroei aan nieuwe opleidingen - hoewel ook Fontys met ibms begon. „We moesten wel”, zei hij destijds. Als één hogeschool ermee begint, trekt ze daar studenten mee. „Andere hogescholen kunnen dan niet achterblijven, anders verliezen ze marktaandeel.”

Deze wedloop in de slag om de student blijkt voor ibms’ers ongunstig uit te pakken. De eerste lichtingen studenten zijn inmiddels klaar en blijken drie à vier keer zo vaak werkloos als andere pas afgestudeerde hbo’ers. Maar Verbraak heeft hoop. „De arbeidsmarkt moet aan zo’n nieuwe opleiding wennen. Dat geldt zeker bij een internationale studie.”

Ook de nieuwe opleidingen entertainment management en human technology doen het matig op de arbeidsmarkt. Alleen grafimediatechnologie kent geen werklozen. Maar die cijfers zeggen weinig, omdat het aantal afgestudeerden van deze drie opleidingen nog klein is.

Van een aantal grotere nieuwe opleidingen zijn nog geen cijfers bekend, wel eerste indrukken. De eerste lichting van de studie rechten op hbo-niveau komt goed terecht, zeggen vertegenwoordigers van landelijke overlegorganen; die van integrale veiligheid moeten nogal eens uitleggen wat hun vak inhoudt.