Beschaving der botsingen

De bladen nemen afscheid van de Verenigde Staten als supermacht. Maar er komt nog iets goeds uit Amerika: Oprah Winfrey.

Newsweek en Die Zeit stellen het deze week allebei nog maar een vast: de Verenigde Staten hebben hun beste tijd als supermacht gehad. ’De wereld zonder beschutting’ heet het op de voorpagina van het Duitse weekblad, ’Het Amerikaanse tijdperk komt aan zijn einde’ in Newsweek.

Die Zeit vergelijkt Amerika met een mammoet: die kan wel een boom omvertrekken, maar er geen planten. Het blad rekent verder af met de grote Amerikaanse visionairen uit het begin van de jaren negentig. Zoals Francis Fukuyama, die na de val van het communisme het einde van de geschiedenis voorspelde: „Wat een verschrikkelijke vergissing.”

En ook Samuel Huntington had het niet helemaal bij het rechte eind toen die een ’Botsing der Beschavingen’ voorspelde. Althans, zo stelt Die Zeit vast, in het Midden-Oosten kan je beter spreken van een ’Beschaving der botsingen’. Een oorlog van allen tegen allen.

Der Spiegel verhaalt over het voorkómen van botsingen, in het Ruhrgebied, waar kolen en kerk van oudsher verbonden waren. Nu zijn de mijnen echter gesloten en lopen de kerken leeg. In plaats daarvan komen er moskeeën; in de Duisenbergse wijk Marxloh is zelfs de grootste van Duitsland verrezen.

Maar van katholieke zijde klinkt weinig gemor. In de Merkez-moskee zijn speciaal ruimtes gemaakt die de geloofsgemeenschappen bijeen moeten brengen. En de minaret werd 34 meter – net zo hoog als de nabijgelegen kerktoren.

Het christendom legt het in het Midden-Oosten ook af tegen de islam, hier met vervelende gevolgen. Der Spiegel brengt in kaart hoe de christenen er in de verschillende landen voorstaan: niet best.

Het verhaal begint met een aantal katholieke seminarie-studenten die bij het ochtendgloren ontsnappen uit Bagdad. Zij ontvluchten de Iraakse hoofdstad omdat het er te gevaarlijk is, na de ontvoering van vier medestudenten en de moord op twee van hen.

Voor de Eerste Golfoorlog waren er nog 750 000 christenen in Irak, in de jaren daarna zakte het aantal naar 500 000. De laatste maanden zouden er nog weer 100 000 vertrokken zijn. Met het verdrijven van Saddam Hoessein is de sfeer voor christenen er niet beter op geworden: diens baath-ideologie van arabisch-nationalisme liet in ieder geval ruimte voor christenen. In het huidige Irak, maar ook in een land als Libanon, hebben radicale gelovigen het meer en meer voor het zeggen en delven minderheden het onderspit.

De conclusie van Der Spiegel luidt dan ook dat je als christen momenteel het beste af bent in Syrië, waar de baath-filosofie nog opgeld doet. ’Het vaderland is voor ons allen, de religie is een zaak van God’, zoals de Syrische president het onlangs uitdrukte.

Voor de liefhebber is er ook nog een vermakelijk stuk over Oprah Winfrey in Newsweek. De Amerikaanse diva opende gisteren de Oprah Winfrey Leiderschap Academie voor Meisjes in Zuid-Afrika. Kosten: 40 miljoen dollar voor 152 leerlingen. De Zuid-Afrikaanse overheid zou meedoen, maar haakte halverwege af, naar verluidt omdat de school te elitair zou worden. Onzin, vindt Winfrey: „Deze meisjes verdienen schoonheid, en schoonheid inspireert.”