Leden GroenLinks morren, maar Halsema mag blijven

De positie van Femke Halsema als partijleider van GroenLinks stond zaterdag op het partijcongres bij niemand ter discussie. Maar tevreden waren de massaal afgereisde leden van GroenLinks na afloop van het partijcongres allerminst.

Want het congres had besloten om komend jaar ’vrijelijk’ te gaan discussiëren over zowel de nieuw ingezette koers van GroenLinks, alsook over het elitaire imago, de partijcultuur, de slechte verkiezingsuitslag en het besluit om niet met CDA en PvdA te gaan onderhandelen voor een nieuwe regering. Kortom, een discussie die zo breed is dat veel leden vrezen dat de sfeer van verwarring en verdeeldheid in de partij alleen maar groter wordt.

De snelheid waarmee GroenLinks de afgelopen tijd is veranderd, kan niet iedereen bijbenen. Het steekt vooral dat oud-gedienden opstappen en dat leden zich te weinig betrokken voelen bij het uitzetten van de nieuwe vrijzinnige koers. Zaterdag werd bekend dat zelfs een van de oprichters van de partij, Ina Brouwer, zich bij de PvdA als lid heeft aangemeld. Zij vindt dat GroenLinks aan de formatietafel had moeten aanschuiven. Halsema verdedigde die keuze in haar toespraak opnieuw: „CDA en PvdA zullen alleen luisteren naar GroenLinks als ze daartoe gedwongen worden.”

De motie van senator Leo Platvoet en 270 andere ’bezorgde en kritische’ leden veroorzaakte beroering. In de motie werd opgeroepen tot een discussie over koers, strategie en partijcultuur. Maar de kritische ondertoon van de motie beviel niet iedereen. Er zat „een sfeer van wantrouwen in” en „je wordt vanzelf een elitaire partij als je dat voortdurend zelf zegt”. Volgens de Noord-Hollandse gedeputeerde Albert Moens creëert de partij zo een imago van verdeeldheid.

Johanna Welfing stelde dat de afdeling Leeuwarden een discussie juist „zeer noodzakelijk” vindt. „Ons chagrijn zit in het snelle nee in de formatie. We hebben dan wel een vrijzinnige koers uitgezet, maar we zijn niet gericht op resultaat.”

Europarlementariër Joost Lagendijk vond ook dat GroenLinks had moeten gaan onderhandelen. „Toen de macht langskwam dook GroenLinks onder tafel in plaats van aan te schuiven.”

Maar volgens de net herkozen partijvoorzitter Henk Nijhof was het afbreukrisico voor GroenLinks ook groot als de partij wel aan de onderhandelingen was begonnen. Nijhof kreeg hierop zowel boegeroep als applaus. Even later kreeg Nijhof opnieuw boegeroep over zich heen. Hij zei: „Joost, waar was je toen het er echt om ging?” De zaal reageerde verontwaardigd. Lagendijk had immers al excuses aangeboden omdat hij de partijtop met zijn publieke uitspraken had gekwetst. Partijleider Halsema liet dat ook blijken. Zij dankte Lagendijk voor zijn excuses en zei: „Dit was een typisch geval van eens maar nooit meer.”