Albanezen krijgen deels hun zin

VN-bemiddelaar Martti Ahtisaari presenteert zijn voorstel over de toekomst van Kosovo vandaag aan een aantal Westerse landen en Rusland. Het woord ‘onafhankelijkheid’ komt er waarschijnlijk niet in voor.

Delen van Ahtisaari’s voorstel lekten gisteren via anonieme diplomaten uit. De Albanese bevolking van Kosovo krijgt volgens de bronnen in grote mate haar zin. In het voorstel zou sprake zijn van de mogelijkheid van ’dubbel staatsburgerschap’, van diplomatieke betrekkingen met andere landen, en van toetreding tot organisaties als het Internationaal Monetair Fonds.

Vooral dat laatste is belangrijk voor Kosovo. Dat heeft nu geen toegang tot de internationale financiële markt, en kan daar bijvoorbeeld geen leningen afsluiten. Dat is een groot obstakel voor de economische ontwikkeling van de regio, die kampt met een sterk verarmde bevolking.

Ahtisaari zou Servië tegemoetkomen door de gemeenten in Kosovo waar vooral Serviërs wonen een grote mate van autonomie te geven. De gemeenten zouden ook geld uit Belgrado kunnen krijgen.

Het voorstel moet een einde maken aan de onduidelijke status van Kosovo, dat nu nog formeel een provincie van Servië is maar in de praktijk sinds 1999 door de Verenigde Naties wordt geregeerd. Sindsdien wacht de Albanese meerderheid van de regio op onafhankelijkheid, terwijl Servië zich daartegen verzet.

Als het woord onafhankelijkheid inderdaad niet in Ahtisaari’s voorstel voorkomt, is dat een tegenslag voor de Albanezen. Servië hoeft echter niet te juichen, want van Servische soevereiniteit is geen sprake meer. In de VN-resolutie uit 1999 op basis waarvan de Verenigde Naties de macht overnamen in Kosovo, was dat nog wel het geval.

Mogelijk heeft Ahtisaari met zijn diplomatieke acrobatiek de Russen binnenboord willen halen. Die dreigden de afgelopen tijd met een veto in de VN-Veiligheidsraad als Servië niet akkoord zou gaan met het voorstel. Met vriendschapsgevoelens voor de Serviërs had dat weinig te maken: de Russen zijn vooral bang voor de precedentwerking die van het voorstel uit zou kunnen gaan. Het land kampt zelf ook met minderheden die graag onafhankelijk willen worden.

Ahtisaari heeft waarschijnlijk ook een signaal naar de Kosovaarse bevolking willen uitzenden. De regio is bepaald niet klaar om onafhankelijk te worden. Corruptie en de georganiseerde misdaad tieren er welig.

Volgende week wordt Ahtisaari’s voorstel openbaar, als hij het voorlegt aan Belgrado en Pristina. Die kunnen nog kleine dingen wijzigen. In het voorjaar wordt het dan voorgelegd aan de VN-Veiligheidsraad.