James Mercer is echt niet zo duister als iedereen denkt.

’Chutes Too Narrow’ van de Amerikaanse band The Shins is volgens velen een van de betere indieplaten van deze eeuw. Deze plaat uit 2003 staat bol van de aanstekelijke popliedjes met prachtige, haast lyrische, maar vooral serieuze teksten. Over een verdoemde wereld, over gebroken harten, over verlies. Het nieuwe album ’Wincing The Night Away’ bevat dezelfde thema’s.

„Ho! Ik ben echt een heel leuk mens hoor, ik ben helemaal niet zo duister als men denkt.” James Mercer, zanger en brein van de band, lacht. „De teksten die ik schrijf, zijn slechts een deel van mij. Ik schrijf teksten om dingen te verwerken, en dat zijn vaak lelijke dingen. Mooie herinneringen verwerk je niet. Die wil je juist bij je houden en koesteren.”

Voor het nieuwe album ’Wincing The Night Away’ haalde Mercer skeletten uit de kast. Het overgrote deel van de nummers is in het holst van de nacht geschreven, toen het in het hoofd van de zanger begon te spoken. „Ik lijd aan slapeloosheid, dat heb ik altijd al gehad. Het is een familiekwaal. Ik val gemakkelijk in slaap, maar midden in de nacht word ik wakker. Dan begin ik te malen over de fouten die ik heb gemaakt, de stomme dingen die ik tegen mensen heb gezegd, de kansen die ik heb laten liggen. Dus ik ben ’s nachts gaan schrijven. Doordat ik al deze dingen opschreef, kregen de teksten vorm. Ik was ook ontzettend aan het stressen over dit album. Ik had alleen maar lege bladzijden en het album moest af.”

De groep uit Albuquerque, New Mexico heeft de afgelopen jaren van de fans veel kritiek over zich heen gekregen. Zo leende de band zijn muziek uit aan diverse populaire televisieshows, zoals ’SpongeBob Squarepants’, ’The Sopranos’, ’Scrubs’ en ’Gilmore Girls’.

In de ogen van de fans beging de band zijn grootste zonde door muziek te lenen voor een reclame van McDonald’s. „Het is een manier om geld te verdienen”, zegt Mercer nuchter. „Zonder dat je je ziel verkoopt aan een platenmaatschappij. Zodra je afstand doet van je auteursrecht en je muziek heb je niks meer, je bent het voorgoed kwijt. Als je de muziek verhuurt aan een tv-serie of aan commercials, dan is het in mijn ogen een coole deal. Mensen die van je muziek houden, blijven het toch wel goed vinden. Al is het natuurlijk wel lastig als mensen jouw muziek gaan associëren met een hamburger, ha ha! Ik zou het nu niet meer doen, maar in die tijd waren we een kleine band, we verkochten niet goed en we zaten diep in de schulden. We hadden geen keuze. Je kunt het vergelijken met een student die naakt in een blad poseert om haar studie te betalen. Toch kan ik me wel iets bij de bezwaren van de fans voorstellen. Ik heb het zelf ook gehad met een nummer van The Kinks. Ik vind die groep echt te gek, tot dat nummer continu voorbij kwam in een commercial. Ik voelde me ergens bedrogen.”

Liegen en bedriegen is een terugkerend thema in het werk van Mercer. Ook op het nieuwe album uit de zanger zijn frustraties over zijn teleurstellingen in relaties en worstelingen met zijn moraal. „Eigenlijk zijn het de spoken van mijn generatie. De hele wereld lijkt momenteel te worstelen met zijn identiteit en daarbij verliezen we onszelf uit het oog. Al die keuzes en mogelijkheden die we hebben, en we doen er niks mee. Soms zou ik willen dat ik in de jaren zestig had geleefd, toen was het leven veel overzichtelijker. Je kon je weg vinden en je hoefde niet zo nodig uniek te zijn. Tegenwoordig ligt er zo’n grote druk op ons. Van alle kanten wordt ons toegeroepen wie we moeten zijn, hoe we moeten denken, hoe we moeten doen. Vind je het gek dat we met z’n allen zo’n identiteitscrisis hebben.”

„Ik kan hierover wakker liggen. En tja, dan ga ik schrijven, zodoende heeft het album een heel onbestemd gevoel gekregen. Dat is mijn gevoel, dat ik op dat moment had. Soms is het wel moeilijk om mijn hersenspinsels terug te lezen en om er daadwerkelijk mee aan de slag te gaan. Het gaat vaak erg diep en veel dingen zijn behoorlijk intiem. Ik maak daarom graag gebruik van metaforen om me achter te verschuilen. Ik beschrijf dan meer het gevoel in plaats van de directe aanleiding. Het is wel even zoeken naar de juiste woorden, maar ik denk dat het wel overkomt.”

„Op dit moment ben ik het meest trots op het feit dat ik vader word. Ik kan zo genieten van dit idee. Ik heb zelf een fantastische jeugd gehad en ik ga er alles aan doen om mijn kind eenzelfde jeugd te bezorgen. Mijn beste jeugdherinnering is het bos in Duitsland. Mijn vader werkte op een Amerikaanse legerbasis in Duitsland en als klein fantasierijk jochie kon ik urenlang in het bos ronddwalen. Ik deed dan alsof ik in de wereld van Dungeons And Dragons terecht was gekomen. Helaas ben ik in een klap volwassen geworden. Dat was toen we teruggingen naar Amerika. Ik ging naar de middelbare school en ik stopte op dat moment met kind zijn. Om me heen hadden leeftijdsgenoten het over drugs en seks en ze luisterden naar heavy metal. Ik liep in mijn hoofd nog in het bos, bij de draken. Ik ga echt mijn stinkende best doen om mijn kind zo lang mogelijk kind te laten zijn. Dat is het belangrijkste.”