Nederland wil af van het G-woord

Europa kreeg snel te horen hoe een nieuwe Nederlandse regering de impasse over de Europese Grondwet wil doorbreken: „Er moet een nieuw, eenvoudiger verdrag komen.”

„Europa heeft geen Grondwet nodig”, vatte premier Balkenende gisteren op een bijeenkomst in Eindhoven de EU-paragraaf in het regeerakkoord samen. De boodschap was bedoeld voor voorzitter Barroso van de Europese Commissie, op bezoek in Nederland.

Sinds het ’nee’ bij de volksraadplegingen in Nederland en Frankrijk is de Grondwet dood. Balkenende zegt nu afspraken over de betere samenwerking in Brussel te willen via ’een nieuw eenvoudiger verdrag, dat bestaande verdragen aanvult’. Hoe de premier zo’n nieuwe afsprakenlijst precies vorm wil geven is niet duidelijk. In het verse regeerakkoord van CDA, PvdA en ChristenUnie staat het weer een slagje anders geformuleerd. Daarin wenst de coalitie ’wijziging’ en ’eventuele bundeling’ van bestaande verdragen.

Hoe dan ook: het mag geen Grondwet heten. En zoals minister Bot van buitenlandse zaken al in november voorstelde moeten alle toeters en bellen worden geschrapt die aan een grote Europese superstaat doen denken: geen hoofdstukken over een Europese vlag of gezamenlijk volkslied. Het nieuwe verdrag moet zich ’overtuigend onderscheiden’ van de gesneuvelde ambitieuze Grondwet.

Maar andere EU-landen moeten dan wel bereid zijn de Nederlandse voorstellen te volgen. Achttien landen die de Grondwet al wel goedkeurden staan niet te trappelen om opnieuw te onderhandelen over het uitgeklede toekomst-verdrag. De Duitse kanselier Merkel buigt zich nu over een oplossing.

Mocht het lukken de EU-Grondwet onder een andere minder beladen naam vlot te trekken dan probeert het nieuwe kabinet een tweede referendum te omzeilen. Dat moet de Raad van State wel goedkeuren. Zelfs als dat lukt kan de Tweede Kamer nog eisen dat opnieuw een volksraadpleging wordt gehouden.