Wolkers’ Schuimende Zee III is een spektakel van verf

In het Museum Henriëtte Polak in Zutphen is een selectie te zien uit de meer dan honderd aanwinsten die het museum de afgelopen jaren als gevolg van een schenking, langdurig bruikleen of aankoop aan de collectie heeft kunnen toevoegen. Een aantal daarvan, waaronder de schilderijen ’Schuimende Zee III’ van Jan Wolkers en ’Portret van Liesbeth Wezelaar-Dobbelman’ van Arie Schippers, behoort tot de topstukken van het museum. Het gaat om werken die gemaakt zijn in de klassiek-moderne schildertraditie van met name de Rijksacademie in Amsterdam. Werken van kunstenaars die erin geslaagd zijn een modern evenwicht te vinden tussen traditie en vernieuwing, tussen figuratie en abstractie. Met deze aanwinsten wil het museum zich landelijk profileren als hét museum voor Nederlandse schilder- en beeldhouwkunst.

Museum Henriëtte Polak dankt zijn naam aan een van de initiatiefnemers: Henriëtte Polak-Schwarz (1893-1974). Samen met beeldend kunstenaar Joop Sjollema (1900-1990) ontwikkelde zij in de jaren zestig van de vorige eeuw een plan voor een nieuw museum. Sjollema behoorde in die tijd tot een generatie kunstenaars waarvoor de Nederlandse musea weinig aandacht hadden, omdat die vooral gericht waren op abstracte en conceptuele kunstvormen. Hij wist Polak te overtuigen van dit hiaat in de Nederlandse museumwereld. Ze besloten samen een museum op te richten met een collectie die aanhaakt bij de traditie van de modern-klassieke schilder- en beeldhouwkunst.

Tot de aanwinsten behoren ook werken die gemaakt zijn door kunstenaarsvrienden van Polak en Sjollema: expressieve stillevens van Johan Buning (1893-1962), impressionistische schilderijen van de onbekende Fik Abbing (1902-1955) en een figuurstudie van Joop Sjollema door de beeldhouwster Liesbeth Wezelaar-Dobbelman (1917-2003). Van Sjollema zelf werd een portret van een dame aan de collectie toegevoegd.

Niet alleen de kunstenaarsvrienden van de oprichters komen aan bod, het museum volgt ook de jonge generatie kunstenaars die zich toelegt op een eigentijdse benadering van de modern-klassieke schilderkunst. Het museum kocht onder andere schilderijen van Wendelien Schönfeld (1950) en Arie Schippers (1952). De recentste aankoop is Schippers’ schilderij De IJssel bij Wijhe. Op een doek van 60 bij 250 cm heeft Schippers met een losse schildertoets een wijds rivierlandschap neergezet. Van Jan Wolkers werd een van diens zeeschilderijen aangekocht. Voor Wolkers is de kwestie abstract of figuratief geen interessant thema. Zijn ’Schuimende Zee III’ is een spektakel van verf, licht en kleur zonder figuratieve elementen. De dik opgebrachte verfstreken zijn als het ware zelf de zee, niet van water, maar van olieverf.

De aankoop van het schilderij van Wolkers past in de visie van de oprichters van het museum, dat dit ook een plek moet zijn voor eigenzinnige kunstenaars die werk maken dat niet altijd in te delen is in een stroming of traditie. Daartoe behoren ook Fie de Ferrante (1900-1955) en Riek Wesseling (1914-1995). Beiden lieten een bijzonder oeuvre op papier achter dat door allerlei omstandigheden altijd buiten de schijnwerpers is gebleven, maar nu voor het eerst wordt gepresenteerd. De aanwinsten uit de periode 2002-2006 zijn tot en met 11 maart te zien in het Museum Henriëtte Polak, Zaadmarkt 88 in Zutphen.