Brussel verkiest haalbare doelen boven holle beloftes

"De Europese Unie is verslaafd aan energie. En ze is voor haar verslaving nog op anderen aangewezen ook.”

Voorzitter José Manuel Barroso was op dreef, gisteren met zijn pleidooi voor een slimmer, zuiniger en milieuvriendelijker energieverbruik. Psychologisch was er geen beter moment denkbaar. De ontregeling van het klimaat leek zich buiten in Brussel ter plekke te voltrekken, met 13 graden Celsius en een druilerige regen. En ondertussen herinnerde de Russische president Vladimir Poetin de EU aan haar afhankelijkheid door te tonen dat hij er niet voor terugschrikt om de olie- en gaskranen dicht te draaien.

Het 900 bladzijden tellende plan barst van de doelstellingen. Maar milieuorganisaties reageerden onmiddellijk teleurgesteld. Het valt ze tegen dat de EU ook straks nog zo zwaar op fossiele brandstoffen leunt. Daarbij bevalt het ze niet dat Brussel landen niet wil tegenhouden als ze met kernenergie hun beloftes voor de vermindering van broeikasgassen willen inlossen.

Maar het is weinig waarschijnlijk dat de doelen er mooier hadden uitgezien als Brussel ze aan de lidstaten had overgelaten. Volgens haar is het gebrek aan internationale samenwerking namelijk een van de struikelblokken. Landen bestieren hun energievoorziening grotendeels alleen, ze zitten als kloeken op hun nationale olie- en gasvoorraden, ze laten capaciteit voor grensoverschrijdende handel in stroom onbenut en zijn meer dan eens de grootste rem op milieu-initiatieven.

De Europese Commissie ondervindt als hoeder van het Kyoto-verdrag geregeld hoe lastig het is om lidstaten aan hun eigen beloften te houden. Nu stelt ze de landen nieuwe, verder reikende en ambitieuzere doelen dan ’Kyoto’ voor en wil ze zich ook nog eens gaan bemoeien met het energiebeleid zelf.

Bovendien heeft de Europese Commissie nóg een belangrijke opdracht: proberen de rest van de geïndustrialiseerde wereld mee te krijgen. Afhankelijk als Europa is van energiebronnen elders is dat ook economisch van levensbelang. Maar de Verenigde Staten weigeren elk cijfermatig streefdoel, exploderende economieën als China en India zoeken als bezetenen naar olie, gas en steenkool en Rusland kent nog geen begin van duurzaamheid.

Brussel zocht daarom bewust naar doelen die haalbaar zijn, eerder dan naar wat mooi staat op papier. Want meer dan papier is het nog niet.